نقش مدارس در توانمندسازی روانی-اجتماعی نوجوانان آسیب دیده از طلاق والدین

طلاق والدین به عنوان یکی از بحرانی ترین رویدادهای زندگی خانوادگی، می تواند تاثیرات عمیق و پایداری بر سلامت روانی-اجتماعی نوجوانان بر جای گذارد. در این میان، مدرسه به عنوان نهادی اجتماعی که بخش اعظمی از وقت و انرژی نوجوان را در بر می گیرد، می تواند نقشی محوری و تسهیل گر در فرآیند سازگاری و توانمندسازی این نوجوانان ایفا کند. این مقاله با هدف تحلیل نقش مدارس در توانمندسازی روانی-اجتماعی نوجوانان آسیب دیده از طلاق والدین، با روش توصیفی-تحلیلی و با مطالعه منابع کتابخانه ای و اسنادی، به بررسی ابعاد مختلف این نقش می پردازد. یافته ها نشان می دهد که مدرسه از طریق کارکردهای حمایتی-عاطفی (ایجاد محیط امن، ارائه مشاوره تخصصی، تقویت تاب آوری)، آموزشی-پرورشی (تلفیق آموزش مهارت های زندگی، ایجاد فرصت برای موفقیت های تحصیلی و غیردرسی) و اجتماعی-ارتباطی (تقویت شبکه روابط مثبت با همسالان و معلمان، ارتباط موثر با والدین) می تواند به کاهش آسیب های ناشی از طلاق و تقویت ظرفیت های سازگاری نوجوان کمک کند. این مقاله استدلال می کند که رویکرد مدرسه نباید صرفا درمانگرایانه و متمرکز بر مشکلات باشد، بلکه باید با نگاهی پیشگیرانه و توانمندساز، به نوجوان کمک کند تا در عین پذیرش واقعیت تغییر یافته خانواده، احساس کارآمدی، تعلق و امید به آینده را در خود حفظ و تقویت نماید. چالش های اصلی در این مسیر شامل کمبود مشاوران آموزش دیده، ناآگاهی معلمان از نشانه های آسیب، نگرش های قضاوتی و نبود برنامه مدون در سطح مدرسه است. راهکارهای پیشنهادی بر تدوین پروتکل حمایتی مدرسه محور، آموزش معلمان در زمینه روانشناسی طلاق، ایجاد گروه های همیاری در بین دانش آموزان و تقویت مشارکت موثر هر دو والد در امور مدرسه متمرکز است.

کلیدواژه ها:

طلاق والدین ، نوجوانان ، توانمندسازی روانی-اجتماعی ، نقش مدرسه ، سازگاری تحصیلی ، حمایت مدرسه ای ، تاب آوری.