بررسی نقش سبک های فرزندپروری خانوادها در شکل گیری خودپنداره و عزت نفس دانش آموزان مقطع ابتدایی

خانواده به عنوان نخستین و بنیادی ترین کانون شکل گیری شخصیت و رشد همه جانبه فرد، نقشی بی بدیل در تعالی یا افول استعدادها و ویژگی های روانی کودکان ایفا می کند. در میان عوامل متعدد موثر بر این فرایند، سبک های فرزندپروری والدین، به عنوان الگوی رفتاری و تعاملی والدین با فرزندان، از اهمیت ویژه ای برخوردار است. این سبک ها، که طیفی از شیوه های انضباطی، محبت، ارتباطی و حمایت گری را در بر می گیرند، به طور مستقیم بر باورها، ارزش ها و برداشت های کودک از خود و دنیای پیرامونش اثر می گذارند. خودپنداره (Self-concept)، که مجموعه ای از ادراکات، باورها و احساسات فرد نسبت به خویشتن در ابعاد مختلف (مانند توانایی های تحصیلی، اجتماعی، فیزیکی و ...) است، و عزت نفس (Self-esteem)، که ارزیابی کلی فرد از ارزش و شایستگی خود می باشد، از مهم ترین مولفه های سلامت روان و موفقیت تحصیلی دانش آموزان محسوب می شوند. ضعف در خودپنداره و عزت نفس می تواند منجر به بروز مشکلات رفتاری، افت تحصیلی، اضطراب، افسردگی و انزوای اجتماعی در دانش آموزان گردد.از این رو، شناخت دقیق چگونگی تاثیرگذاری سبک های مختلف فرزندپروری بر شکل گیری و تقویت یا تضعیف خودپنداره و عزت نفس دانش آموزان، امری ضروری برای والدین، مربیان و سیاست گذاران حوزه آموزش و پرورش تلقی می شود. این پژوهش با هدف کلی «بررسی نقش سبک های فرزندپروری خانواده (اقتدارطلب، استبدادی، سهل گیرانه و بی تفاوت) در شکل گیری خودپنداره و عزت نفس دانش آموزان مقطع ابتدایی» انجام خواهد شد. پژوهش حاضر از نوع توصیفی- همبستگی با رویکرد پیمایشی خواهد بود. جامعه آماری این تحقیق شامل کلیه دانش آموزان پایه چهارم تا ششم مقطع ابتدایی و والدین آن ها در مدارس شهر [نام شهر در صورت نیاز اعلام شود] در سال تحصیلی ۱۴۰۴-۱۴۰۳ می باشد. با توجه به حجم جامعه آماری، از روش نمونه گیری تصادفی خوشه ای چندمرحله ای جهت انتخاب نمونه ای معرف استفاده خواهد شد. ابزار گردآوری اطلاعات، شامل سه پرسشنامه استاندارد خواهد بود: پرسشنامه سبک های فرزندپروری بامریند (Parenting Styles Questionnaire- Baumrind) که به سنجش ابعاد اقتدارطلب، استبدادی، سهل گیرانه و بی تفاوت می پردازد؛ پرسشنامه عزت نفس کوپر اسمیت (Coopersmith Self-Esteem Inventory) که به ارزیابی کلی و ابعادی عزت نفس می پردازد؛ و پرسشنامه خودپنداره پوپ (Pop Self-Concept Questionnaire) که برای سنجش برداشت های دانش آموزان از خود در ابعاد مختلف طراحی شده است. داده های جمع آوری شده پس از کدگذاری و ورود به نرم افزار آماری SPSS، با استفاده از روش های آمار توصیفی (مانند میانگین، انحراف معیار و فراوانی) و آمار استنباطی (مانند ضریب همبستگی پیرسون و رگرسیون چندگانه) مورد تجزیه و تحلیل قرار خواهند گرفت. انتظار می رود نتایج این پژوهش، ضمن تبیین ارتباط بین سبک های فرزندپروری و مولفه های خودپنداره و عزت نفس دانش آموزان، راهنمایی های کاربردی و مستند برای والدین در راستای اتخاذ شیوه های تربیتی موثر و همچنین برای نظام آموزشی در جهت طراحی برنامه های حمایتی و آموزشی ارائه دهد.