راهکارهای شناسایی مشکلات روانی - اجتماعی دانش آموزان ابتدایی

دوران کودکی، به ویژه مقطع آموزش ابتدایی، یکی از حساس ترین مراحل رشد روانی و اجتماعی انسان به شمار می آید و شناسایی به موقع مشکلات روانی–اجتماعی در این دوره، نقش تعیین کننده ای در پیشگیری از بروز اختلالات عمیق تر در سال های بعدی زندگی دارد. دانش آموزان ابتدایی به دلیل محدودیت در بیان هیجانات، وابستگی عاطفی بالا و تاثیرپذیری شدید از محیط خانواده و مدرسه، بیش از سایر گروه های سنی در معرض آسیب های روانی–اجتماعی قرار دارند. ازاین رو، شناسایی زودهنگام نشانه های این مشکلات نیازمند رویکردی نظام مند، چندبعدی و مبتنی بر همکاری معلمان، والدین و نظام آموزشی است. هدف این مطالعه، تبیین و تحلیل راهکارهای موثر در شناسایی مشکلات روانی–اجتماعی دانش آموزان دوره ابتدایی با تاکید بر نقش مدرسه و معلم است. یافته ها نشان می دهد که مشاهده هدفمند رفتار دانش آموزان در کلاس درس، توجه به تغییرات هیجانی و رفتاری، بررسی الگوهای تعامل اجتماعی، افت تحصیلی ناگهانی و نشانه های جسمانی مرتبط با استرس، از مهم ترین ابزارهای شناسایی اولیه محسوب می شوند. همچنین، استفاده از ابزارهای غربالگری روان شناختی متناسب با سن، گفت وگوهای فردی غیررسمی، ایجاد فضای امن عاطفی در کلاس و تقویت ارتباط مدرسه با خانواده، نقش بسزایی در تشخیص دقیق تر مشکلات دارد. نتایج حاکی از آن است که توانمندسازی معلمان در حوزه سلامت روان، افزایش آگاهی والدین و استقرار نظام حمایتی در مدارس، می تواند فرایند شناسایی و مداخله زودهنگام را تسهیل کرده و زمینه ساز ارتقای سلامت روانی–اجتماعی دانش آموزان ابتدایی شود.

کلیدواژه ها:

مشکلات روانی–اجتماعی ، دانش آموزان ابتدایی ، شناسایی زودهنگام ، سلامت روان مدرسه ، نقش معلم