شناسایی و حمایت از دانش آموزان با «انگیزه بیرونی بالا و انگیزه درونی پایین»

در محیط های آموزشی، طیفی از دانش آموزان وجود دارند که با وجود عملکرد تحصیلی قابل قبول یا حتی بالا، انگیزش آنان عمدتا متکی به عوامل بیرونی مانند کسب نمره، تایید معلم، پاداش مادی یا اجتناب از تنبیه است. این گروه که از آنها با عنوان دانش آموزان با «انگیزه بیرونی بالا و انگیزه درونی پایین» یاد می شود، علی رغم ظاهر موفق، در معرض خطر فقدان لذت یادگیری، وابستگی به بازخورد دیگران، کاهش کنجکاوی و افت ناگهانی عملکرد در غیاب محرک های بیرونی قرار دارند. این مقاله با روش مروری-کاربردی به بررسی ویژگی های شناسایی، علل شکل گیری و راهکارهای عملی برای حمایت و هدایت این دانش آموزان به سمت انگیزه درونی پایدارتر می پردازد.یافته ها نشان می دهد که نظام های آموزشی متمرکز بر رقابت، ارزیابی های پاداش-محور و تاکید افراطی بر نتایج کمی (نمره)، به شکل گیری این الگوی انگیزشی دامن می زند. برای شناسایی این دانش آموزان می توان به نشانه هایی مانند اجتناب از چالش های جدید، تمرکز وسواس گونه بر نمره، کاهش مشارکت در غیاب پاداش آشکار و ابراز بی علاقگی نسبت به فرآیند یادگیری توجه کرد.این مقاله با اتکا به نظریه خودتعیین گری (SDT)، راهکارهای حمایتی را در سه سطح پیشنهاد می دهد:· سطح رابطه و کلاس: ایجاد فضای ایمن روانی که خطا به عنوان بخشی از فرآیند یادگیری پذیرفته شود. تقویت ارتباط مثبت و غیرشرطی معلم با دانش آموز، به گونه ای که احساس ارزشمندی او وابسته به نمره نباشد.· سطح طراحی آموزشی: طراحی تکالیف معنادار، چالشی و مرتبط با زندگی واقعی که حس کنجکاوی ذاتی را برانگیزد. ارائه انتخاب واقعی به دانش آموزان در موضوع پروژه یا نحوه ارائه یادگیری.· سطح بازخورد و ارزیابی: تغییر تمرکز بازخورد از قضاوت درباره فرد به توصیف فرآیند و پیشرفت. استفاده از ارزیابی های کیفی و خودارزیابی برای کمک به دانش آموز در درک ارزش ذاتی یادگیری.در نهایت، نتیجه گیری می شود که حمایت از این دانش آموزان نیازمند تغییر نگرش از کنترل بیرونی به تسهیل گری رشد درونی است. معلم با ایفای نقش یک مربی انگیزش، می تواند به تدریج مسیر انگیزه را از «یادگیری برای نمره» به «نمره به عنوان پیامد طبیعی یادگیری» تغییر دهد. این انتقال، نه تنها پایداری و عمق یادگیری را افزایش می دهد، بلکه به رشد فراگیرانی مستقل، کنجکاو و تاب آور در طول زندگی منجر می شود