هوش هیجانی در معلمی؛ نقش احساسات در موفقیت تحصیلی شاگردان

موفقیت تحصیلی شاگردان را نمی توان صرفا با معیارهای شناختی و معدل سنجید؛ بلکه محیط عاطفی کلاس و کیفیت روابط میان فردی، بستری تعیین کننده برای شکوفایی تحصیلی و روان شناختی آنان فراهم می آورد. این مقاله با روش مروری-تحلیلی به بررسی جایگاه محوری هوش هیجانی در معلمی و تاثیر مستقیم و غیرمستقیم احساسات معلم بر موفقیت تحصیلی شاگردان می پردازد. هوش هیجانی معلم، به عنوان توانایی شناسایی، فهم، مدیریت و استفاده سازنده از هیجانات خود و دیگران، نقش تسهیل گر کلیدی را در ایجاد محیط یادگیری بهینه ایفا می کند.یافته ها نشان می دهد معلمان دارای هوش هیجانی بالا، از طریق خودتنظیمی هیجانی، فضایی امن و قابل پیش بینی ایجاد می کنند که اضطراب شاگردان را کاهش و احساس تعلق را افزایش می دهد. مولفه همدلی به معلم امکان می دهد تا نیازهای عاطفی، انگیزشی و آموزشی متفاوت شاگردان را تشخیص دهد و پاسخ های آموزشی مناسب سازیشده ارائه کند. همچنین، مهارت های مدیریت روابط این معلمان در ایجاد جو مثبت، حل تعارض های کلاسی و تشویق همکاری، به طور مستقیم بر درگیری تحصیلی، پشتکار و خودکارآمدی شاگردان تاثیر می گذارد.از سوی دیگر، این مقاله به تاثیر سرایت هیجانی می پردازد و نشان می دهد که هیجانات معلم (از اشتیاق تا بی حوصلگی) به سرعت به شاگردان منتقل شده و بر نگرش آنان نسبت به درس و میل به یادگیری تاثیر می گذارد. در نهایت، نتیجه گیری می شود که هوش هیجانی معلم، یک صلاحیت حرفه ای مکمل و نه فرعی است که از طریق تنظیم جو عاطفی کلاس، بهبود کیفیت تعامل و ارائه حمایت هیجانی-اجتماعی، بستر لازم برای تحقق حداکثری موفقیت تحصیلی را فراهم می آورد. پرورش این هوش در برنامه های تربیت و توسعه حرفه ای معلمان، نه یک انتخاب، بلکه یک ضرورت راهبردی برای ایجاد نظام های آموزشی انسانی محور و اثربخش است.