هوش مصنوعی به عنوان ابزار توانمند سازی معلمان در تمامی مقاطع تحصیلی

تحولات شتابان هوش مصنوعی (Artificial Intelligence) در دهه اخیر، نظام های آموزشی را با فرصت ها و چالش های بنیادینی مواجه ساخته است. در این میان، معلمان به عنوان بازیگران کلیدی فرآیند یاددهی–یادگیری، بیش از هر زمان دیگری نیازمند ابزارهایی توانمندساز برای انطباق با پیچیدگی های آموزشی معاصر هستند. هدف این مقاله، بررسی نقش هوش مصنوعی به عنوان ابزاری راهبردی در توانمندسازی حرفه ای معلمان در تمامی مقاطع تحصیلی، از آموزش ابتدایی تا آموزش عالی است. پژوهش حاضر با رویکرد توصیفی–تحلیلی و بر مبنای مطالعات کتابخانه ای، به تحلیل مبانی نظری، شواهد تجربی و یافته های پژوهش های داخلی و بین المللی در حوزه کاربردهای آموزشی هوش مصنوعی می پردازد. نتایج بررسی ها نشان می دهد که هوش مصنوعی با فراهم سازی امکاناتی نظیر آموزش شخصی سازی شده، تحلیل یادگیری، طراحی محتوای هوشمند، ارزیابی تطبیقی و پشتیبانی تصمیم گیری آموزشی، می تواند به ارتقای شایستگی های حرفه ای، کاهش بار شناختی و افزایش اثربخشی عملکرد معلمان منجر شود (Luckin et al.، ۲۰۱۶؛ OECD، ۲۰۲۱). با این حال، چالش هایی نظیر شکاف دیجیتال، ملاحظات اخلاقی، نیاز به سواد هوش مصنوعی و سیاست گذاری آموزشی مناسب، ضرورت نگاهی انتقادی و متوازن به این فناوری را برجسته می سازد. یافته های این مقاله می تواند مبنایی برای برنامه ریزی آموزشی، توانمندسازی معلمان و تدوین سیاست های آگاهانه در بهره گیری از هوش مصنوعی در آموزش فراهم آورد.

کلیدواژه ها:

هوش مصنوعی ، توانمندسازی معلمان ، فناوری آموزشی ، یادگیری هوشمند ، توسعه حرفه ای معلمان