مدرسه به مثابه زیست بوم روان شناختی: بازخوانی نقش مدرسه در سلامت روان دانش آموزان

این مقاله با تمرکز بر مفهوم «مدرسه به مثابه زیست بوم روان شناختی» به بازخوانی نقش مدرسه در شکل گیری، حفظ و ارتقای سلامت روان دانش آموزان می پردازد. مسئله اصلی پژوهش، چگونگی تاثیر ساختارها، روابط، فرهنگ و برنامه های مدرسه ای بر ابعاد مختلف بهزیستی روان شناختی دانش آموزان در شرایط آموزشی معاصر است؛ شرایطی که با افزایش فشارهای تحصیلی، تغییرات اجتماعی و پیچیدگی های روانی همراه شده است. هدف مقاله، تبیین نظری مدرسه به عنوان یک نظام بوم شناختی و تحلیل مولفه های روانی–اجتماعی اثرگذار بر سلامت روان دانش آموزان و نیز شناسایی چالش ها و ظرفیت های موجود در محیط مدرسه است. روش تحقیق به صورت تحلیلی–توصیفی و مبتنی بر مطالعات کتابخانه ای، بررسی اسناد علمی و تحلیل مقالات معتبر داخلی و خارجی انجام شده است. یافته های مقاله نشان می دهد که سلامت روان دانش آموزان بیش از آنکه صرفا به ویژگی های فردی وابسته باشد، تحت تاثیر تعامل پیچیده عوامل مدرسه ای از جمله جو روانی–اجتماعی، کیفیت روابط معلم–دانش آموز، شیوه های مدیریتی، فرهنگ مدرسه و برنامه های پرورشی قرار دارد. همچنین نتایج حاکی از آن است که غلبه رویکردهای نمره محور و کم توجهی به ابعاد روان شناختی آموزش، می تواند پیامدهای منفی پایداری بر بهزیستی و انگیزش تحصیلی دانش آموزان داشته باشد. بر این اساس، بازاندیشی در کارکردهای مدرسه با رویکرد سلامت محور، ضرورتی اساسی برای نظام های آموزشی محسوب می شود.

کلیدواژه ها:

مدرسه ، زیست بوم روان شناختی ، سلامت روان ، دانش آموزان ، جو روانی–اجتماعی ، بهزیستی روان شناختی