تحلیل چالش های اخلاقی حفظ حریم خصوصی و سوگیری در مدل های هوش مصنوعی آموزشی

گسترش کاربرد مدل های هوش مصنوعی در محیط های آموزشی، فرصت های نوینی برای بهبود کیفیت یادگیری فراهم کرده است، اما همزمان چالش های اخلاقی مهمی به ویژه در حوزه حفظ حریم خصوصی داده های دانش آموزان و بروز سوگیری الگوریتمی ایجاد کرده است. هدف این مقاله تحلیل نظام مند ابعاد اخلاقی مرتبط با استفاده از هوش مصنوعی آموزشی و تبیین پیامدهای آن برای عدالت آموزشی، امنیت اطلاعات و سلامت تربیتی دانش آموزان است. روش تحقیق این مقاله به صورت تحلیلی توصیفی و مبتنی بر مطالعات کتابخانه ای و بررسی مقالات معتبر علمی انجام شده است؛ به این معنا که مفاهیم کلیدی، چارچوب های نظری و یافته های پژوهشی مرتبط با اخلاق فناوری آموزشی گردآوری و سپس به صورت تحلیلی مورد مقایسه و تفسیر قرار گرفته اند. نتایج نشان می دهد ضعف در سازوکارهای حفاظت از داده ها، نبود شفافیت در عملکرد الگوریتم ها و استفاده از داده های سوگیرانه می تواند به نقض حقوق دیجیتال دانش آموزان، تشدید نابرابری های آموزشی و کاهش اعتماد عمومی به سامانه های هوشمند منجر شود. همچنین یافته ها بر ضرورت تدوین سیاست های مدرسه محور، توانمندسازی حرفه ای معلمان و ایجاد نظام های پایش اخلاقی تاکید دارد تا بهره گیری از هوش مصنوعی در آموزش با اصول عدالت، مسئولیت پذیری و امنیت اطلاعات همسو شود.

کلیدواژه ها:

هوش مصنوعی آموزشی ، حریم خصوصی داده ها ، سوگیری الگوریتمی ، اخلاق آموزشی ، عدالت آموزشی