نقش کارکردهای اجرایی مغز (Executive Functions) در پیشرفت تحصیلی دانش آموزان ابتدایی

کارکردهای اجرایی مغز به عنوان مجموعه ای از فرایندهای شناختی سطح بالا، نقش اساسی در هدایت رفتار هدفمند، خودتنظیمی و یادگیری موثر دانش آموزان ایفا می کنند. هدف این مقاله، تبیین نقش و جایگاه کارکردهای اجرایی مغز در پیشرفت تحصیلی دانش آموزان دوره ابتدایی و بررسی چگونگی تاثیر مولفه های آن بر عملکرد آموزشی آنان است. پژوهش حاضر با رویکرد تحلیلی-توصیفی و مبتنی بر مطالعات کتابخانه ای و بررسی مقالات معتبر علمی انجام شده است. در این راستا، مفاهیم نظری مرتبط با کارکردهای اجرایی، از جمله حافظه کاری، کنترل بازداری، انعطاف پذیری شناختی و برنامه ریزی، مورد تحلیل قرار گرفته و ارتباط آن ها با ابعاد مختلف پیشرفت تحصیلی مانند خواندن، نوشتن، ریاضیات و سازگاری تحصیلی بررسی شده است. یافته های حاصل از تحلیل منابع نشان می دهد که کارکردهای اجرایی نقش تعیین کننده ای در بهبود عملکرد تحصیلی، افزایش توانایی حل مسئله، ارتقای یادگیری خودتنظیمی و کاهش رفتارهای ناسازگار کلاسی دارند. همچنین شواهد حاکی از آن است که تقویت کارکردهای اجرایی در سال های ابتدایی تحصیل می تواند زمینه ساز موفقیت تحصیلی پایدار و رشد شناختی متوازن دانش آموزان شود. بر این اساس، توجه نظام مند به پرورش کارکردهای اجرایی در برنامه های آموزشی دوره ابتدایی، از الزامات اساسی ارتقای کیفیت آموزش به شمار می آید.

کلیدواژه ها:

کارکردهای اجرایی مغز ، پیشرفت تحصیلی ، دانش آموزان ابتدایی ، یادگیری خودتنظیمی ، رشد شناختی