کارآمدی طرح های حمایت روانی مدارس در کاهش افسردگی نوجوانان

افسردگی نوجوانان یکی از چالش های جدی بهداشت روان در دوران حساس بلوغ است که می تواند پیامدهای نامطلوبی بر عملکرد تحصیلی، اجتماعی و سازگاری بلندمدت فرد داشته باشد. با توجه به اینکه مدارس به عنوان محیط اصلی تعاملات روزمره نوجوانان، بستر مناسبی برای شناسایی زودهنگام و اجرای مداخلات پیشگیرانه و حمایتی فراهم می آورند، ارزیابی کارآمدی طرح های حمایت روانی مدرسه محور اهمیت ویژه ای پیدا می کند. این پژوهش با هدف بررسی اثربخشی برنامه های حمایت روانی سازمان یافته در مدارس دوره متوسطه بر کاهش نشانه های افسردگی نوجوانان انجام شده است. روش شناسی پژوهش حاضر، توصیفی–تحلیلی مبتنی بر مرور نظام مند ادبیات و شواهد موجود در حوزه روان شناسی بالینی و آموزش و پرورش است. چارچوب نظری پژوهش بر مبانی نظری روان شناسی بالینی (نظریه های شناختی–رفتاری و دلبستگی) و اصول آموزش و پرورش (مدل های جامع خدمات مدرسه-محور) استوار است. یافته های حاصل از بررسی مطالعات داخلی و خارجی نشان می دهد که برنامه های جامع حمایت روانی که شامل غربالگری، آموزش مهارت های مقابله ای، ارائه خدمات مشاوره ای فردی و گروهی توسط مشاوران مدرسه، و همکاری فعال با خانواده ها باشند، تاثیر معناداری در کاهش شیوع و شدت افسردگی دارند. نقش محوری مشاور مدرسه در هماهنگی اجرای برنامه و آموزش معلمان به عنوان خط مقدم شناسایی عوامل خطر، کلیدی تلقی می شود. نتیجه گیری کلی حاکی از لزوم ادغام رسمی و پایدار این طرح ها در ساختار نظام آموزشی کشور با تاکید بر رویکرد چند سطحی (Universal, Selective, Indicated) است.

کلیدواژه ها:

افسردگی نوجوانان ، حمایت روانی مدرسه محور ، مشاور مدرسه ، مداخلات پیشگیرانه ، آموزش و پرورش.