تاثیر فضای روانی کلاس بر مشارکت فعال دانش آموزان

فضای روانی کلاس درس به عنوان یکی از مهم ترین عوامل تعیین کننده کیفیت یادگیری و مشارکت فعال دانش آموزان شناخته می شود. این پژوهش با هدف بررسی تاثیر فضای روانی کلاس بر مشارکت فعال دانش آموزان انجام شد و نشان می دهد که تعاملات معلم و دانش آموز، روابط همسالان، احساس امنیت روانی، انگیزش درونی و هنجارهای کلاسی، نقش اساسی در شکل دهی به مشارکت فعال دارند. یافته ها حاکی از آن است که امنیت روانی، زیربنای مشارکت فعال است و فقدان آن موجب کاهش جرئت دانش آموزان برای طرح پرسش، بیان نظر و آزمون و خطا می شود. روابط مثبت همسالان و ایجاد هنجارهای مشارکت محور، علاوه بر افزایش تعلق اجتماعی، انگیزش درونی دانش آموزان را تقویت می کنند و محیطی حمایتگر برای یادگیری مشارکتی فراهم می آورند. در مقابل، فضای روانی منفی با افزایش اضطراب، رقابت ناسالم، کاهش عزت نفس و تضعیف انگیزش، مشارکت فعال را محدود می سازد. پژوهش نشان می دهد که بهبود فضای روانی کلاس نیازمند راهکارهای نظام مند شامل مدیریت تعاملات معلم و دانش آموز، طراحی فعالیت های مشارکت محور، ارائه بازخورد سازنده، تقویت خودمختاری و مدیریت روابط همسالان است. نتایج این مطالعه تاکید می کند که مشارکت فعال دانش آموزان محصول تعامل پیچیده ای از عوامل روان شناختی، اجتماعی و آموزشی است و ارتقای کیفیت یادگیری بدون توجه به فضای روانی کلاس امکان پذیر نیست. بنابراین، معلمان و مدیران آموزشی باید ایجاد محیطی امن، حمایتگر و انگیزش بخش را به عنوان پیش شرط اصلی موفقیت آموزشی و تربیتی در نظر بگیرند.

کلیدواژه ها:

فضای روانی کلاس ، مشارکت فعال ، امنیت روانی ، انگیزش درونی ، روابط همسالان