رهبر ارکستر یا نوازنده؟ تغییر نقش معلم از منبع دانش به مهندس هوش

در سپیده دم عصر هوش مصنوعی و انقلاب صنعتی چهارم، نظام های آموزشی با بحران وجودی عمیقی مواجه شده اند که کانون آن، تعریف مجدد نقش معلم است. این مقاله با گذار از استعاره های سنتی که معلم را «نوازنده تک نواز» و «منبع لایزال دانش» می پنداشتند، به سوی استعاره های نوین «رهبر ارکستر» و «مهندس هوش» حرکت می کند. در این پارادایم جدید، معلم دیگر انتقال دهنده بسته های اطلاعاتی ایستا نیست، بلکه طراح اکوسیستم های یادگیری پویا، کیوریتور (Curator) محتوا و معمار فرایندهای شناختی است. این پژوهش با واکاوی ۸ محور اساسی، از جمله تغییر ماهیت دانش، ظهور کلاس های درس معکوس و ترکیبی، ادغام هوش مصنوعی مولد در برنامه درسی و اهمیت هوش هیجانی، استدلال می کند که بقای حرفه معلمی در گرو تبدیل شدن به یک «مهندس یادگیری» است؛ کسی که به جای پاسخ دادن به پرسش ها، هنر پرسشگری را مهندسی می کند و به جای پر کردن ذهن، ساختارهای ذهنی را معماری می نماید. با استناد به نظریه های سازنده گرایی اجتماعی و ارتباط گرایی، این مقاله نقشه راهی برای تحول هویت حرفه ای معلمان ارائه می دهد که در آن، تکنولوژی نه رقیب، بلکه دستیار هوشمند در ارکستر یادگیری است.

کلیدواژه ها:

نقش معلم ، مهندس هوش ، رهبر ارکستر آموزشی ، هوش مصنوعی در آموزش ، پداگوژی نوین ، فراشناخت ، یادگیری عمیق ، مدیریت کلاس درس.