توهمات هوش مصنوعی (Hallucinations) به عنوان ابزار آموزشی: چگونه “اشتباهات” هوش مصنوعی را تدریس کنیم؟

ظهور مدل های زبانی بزرگ (LLMs) نظیر ChatGPT و Claude، پارادایم های آموزشی را با چالش ها و فرصت های بی نظیری مواجه کرده است. یکی از بحث برانگیزترین ویژگی های این مدل ها، پدیده ای به نام “توهم” (Hallucination) است؛ حالتی که در آن هوش مصنوعی با اعتماد به نفس کامل، اطلاعاتی نادرست، ساختگی یا غیرمنطقی ارائه می دهد. در حالی که رویکرد سنتی در آموزش، اجتناب از منابع نامعتبر است، این مقاله استدلال می کند که توهمات هوش مصنوعی نه یک باگ مهلک، بلکه یک ویژگی پداگوژیک ارزشمند برای پرورش تفکر انتقادی در عصر دیجیتال هستند. با تغییر نقش دانش آموز از “مصرف کننده منفعل” اطلاعات به “ویراستار و کارآگاه”، معلمان می توانند از خطاهای هوش مصنوعی برای آموزش صحت سنجی، سواد رسانه ای و درک عمیق تر مفاهیم درسی بهره ببرند. این پژوهش راهکارهای عملی برای ادغام عامدانه خطاهای هوش مصنوعی در طرح درس ارائه می دهد و نشان می دهد که چگونه مواجهه با “دروغ های ماشینی” می تواند منجر به کشف “حقایق انسانی” شود.

کلیدواژه ها:

کلمات کلیدی: توهم هوش مصنوعی ، سواد دیجیتال انتقادی ، پداگوژی خطا ، مدل های زبانی بزرگ ، صحت سنجی اطلاعات ، یادگیری فعال.