نقش فضای عاطفی کلاس درس در فعال سازی یا مهار آسیب های روانی نوجوانان

چکیدهدوره نوجوانی یک مرحله حیاتی از رشد و تحول است که در آن آسیب پذیری های روانی به شدت افزایش می یابد. فضای عاطفی کلاس درس به عنوان یکی از مهم ترین محیط های اجتماعی ثانویه، نقش محوری در شکل گیری سلامت روان این گروه سنی ایفا می کند. این مقاله به بررسی ابعاد گوناگون فضای عاطفی (شامل امنیت روان شناختی، حمایت گری، چالش پذیری و انصاف) و تاثیر دوگانه آن بر فعال سازی یا مهار آسیب های روانی شایع در نوجوانان، نظیر اضطراب عملکرد، افسردگی و پیامدهای قلدری، می پردازد. بخش های ابتدایی به تبیین مفاهیم کلیدی و معرفی آسیب های مرتبط می پردازند. سپس، عوامل معلم محور (مانند هوش هیجانی) و عوامل دانش آموزمحور (جو همسالان) در شکل دهی این فضا تحلیل می شوند. در ادامه، با تمرکز بر سازوکارهای دقیق، توضیح داده می شود که چگونه یک فضای منفی (پر از قضاوت و طرد) می تواند زمینه ساز بروز آسیب ها باشد و چگونه فضایی مثبت (مبتنی بر پذیرش و تعلق) نقش حفاظتی ایفا می کند. در نهایت، راهکارهای عملی مبتنی بر شواهد برای ارتقاء جو کلاس و ضرورت اتخاذ یک دیدگاه سیستمی در مدارس برای حمایت از سلامت روان نوجوانان ارائه می گردد. یافته ها نشان می دهند که مدیریت آگاهانه فضای عاطفی نه تنها یک اقدام تربیتی، بلکه یک مداخله پیشگیرانه ضروری در حوزه سلامت روان است (هاشمی و رضایی، ۱۳۹۹).

کلیدواژه ها:

کلمات کلیدی: فضای عاطفی کلاس درس ، سلامت روان نوجوانان ، امنیت روان شناختی ، آسیب های روانی ، تعامل معلم و دانش آموز ، آموزش اجتماعی-هیجانی.