نقش هوش مصنوعی در حقوق بین الملل

هوش مصنوعی به عنوان یکی از فناوری های نوین و تحول آفرین قرن بیست و یکم، تاثیرات گسترده ای بر حوزه های حقوقی، نظامی، اقتصادی و اجتماعی داشته است و حقوق بین الملل نیز از این تاثیرات مستثنی نبوده است. پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش هوش مصنوعی در حقوق بین الملل، شناسایی چالش ها و فرصت ها و ارائه راهکارهای حقوقی و عملیاتی، با استفاده از روش مروری و تحلیل منابع فارسی و خارجی انجام شد.یافته ها نشان می دهد که هوش مصنوعی کاربردهای گسترده ای در چهار حوزه کلیدی دارد: کاربردهای نظامی و امنیتی، حفاظت از حقوق بشر، حل و فصل منازعات بین المللی و مالکیت داده ها و حقوق اقتصادی. در حوزه نظامی، فناوری های هوشمند، از جمله سلاح های خودکار و پهپادهای هوشمند، موجب ایجاد پرسش های جدی درباره مسئولیت حقوقی و اخلاقی شده اند. در حوزه حقوق بشر، هوش مصنوعی امکان نظارت و مستندسازی نقض حقوق انسانی را فراهم کرده، اما همزمان با چالش هایی نظیر سوگیری الگوریتمی و نقض حریم خصوصی مواجه است. در زمینه حل منازعات بین المللی، AI می تواند با شبیه سازی سناریوها و تحلیل داده ها، فرآیند تصمیم گیری را دقیق تر و شفاف تر کند. همچنین، مالکیت داده ها و حقوق اقتصادی یکی از حوزه هایی است که نیازمند تدوین قوانین و استانداردهای بین المللی برای مدیریت استفاده مسئولانه از AI است.پژوهش حاضر نشان می دهد که هماهنگی میان چارچوب های قانونی، اخلاقی و عملیاتی بین کشورها و سازمان های بین المللی، شفافیت تصمیم گیری الگوریتمی، آموزش کارشناسان حقوقی و فناوری و پژوهش های مستمر، از جمله راهکارهای کلیدی برای بهره گیری مسئولانه از هوش مصنوعی در حقوق بین الملل هستند. نتایج پژوهش می تواند به عنوان چارچوب تحلیلی و علمی برای تحقیقات آینده و تدوین سیاست ها و تصمیم گیری های حقوقی و بین المللی در حوزه هوش مصنوعی مورد استفاده قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

هوش مصنوعی ، حقوق بین الملل ، مسئولیت حقوقی ، حقوق بشر ، سلاح های خودکار ، مالکیت داده ها ، حل منازعات بین المللی ، چارچوب قانونی