نقش مدیریت اثربخش کلاس درس در تحقق اهداف سند تحول بنیادین آموزش و پرورش

سندتحول بنیادین آموزش و پرورش به عنوان مهم ترین نقشه راه نظام تعلیم و تربیت جمهوری اسلامی ایران، بر تربیت انسان هایی متعادل، خلاق، متعهد، مسئولیت پذیر و برخوردار از شایستگی های اعتقادی، اخلاقی، علمی، اجتماعی و حرفه ای تاکید دارد. تحقق این اهداف کلان، مستلزم فراهم سازی بسترهای اجرایی مناسب در سطوح مختلف آموزشی است که در این میان، کلاس درس به عنوان اصلی ترین کانون تربیت رسمی، نقش تعیین کننده ای ایفا می کند. مدیریت اثربخش کلاس درس یکی از مهم ترین عوامل تحقق عملی اهداف سند تحول بنیادین محسوب می شود؛ زیرا کیفیت تعاملات آموزشی، تربیتی و رفتاری دانش آموزان و معلمان در این فضا شکل می گیرد. هدف از این چکیده، تبیین نقش مدیریت اثربخش کلاس درس در تحقق اهداف سند تحول بنیادین آموزش و پرورش است. مدیریت اثربخش کلاس درس فراتر از کنترل نظم و انضباط ظاهری بوده و شامل برنامه ریزی آموزشی، سازمان دهی فعالیت های یاددهی–یادگیری، هدایت تعاملات انسانی، ایجاد فضای روانی امن، تقویت انگیزش درونی، مدیریت رفتارهای دانش آموزان و ارزشیابی مستمر فرایند یادگیری می شود. معلم به عنوان مدیر کلاس، با بهره گیری از روش های نوین تدریس، رویکردهای مشارکتی، یادگیری فعال، توجه به تفاوت های فردی و ایجاد فرصت های برابر یادگیری، می تواند زمینه رشد همه جانبه دانش آموزان را فراهم آورد. این رویکردها با اصول حاکم بر سند تحول بنیادین، از جمله تربیت تمام ساحتی، عدالت آموزشی، توجه به شایستگی های پایه و ارتقای مهارت های زندگی، هم راستایی کامل دارند. یافته ها نشان می دهد کلاس هایی که از مدیریت اثربخش برخوردارند، از سطح بالاتری از مشارکت دانش آموزان، انگیزش تحصیلی، مسئولیت پذیری اجتماعی، خودنظم دهی، خلاقیت و پیشرفت تحصیلی برخوردار هستند. چنین کلاس هایی بستری مناسب برای تحقق اهداف تربیتی سند تحول بنیادین، به ویژه در ساحت های اعتقادی، اخلاقی، اجتماعی و علمی فراهم می کنند. از سوی دیگر، مدیریت ضعیف کلاس می تواند موجب کاهش کیفیت یادگیری، افزایش رفتارهای نامطلوب، افت تحصیلی و فاصله گرفتن از اهداف کلان نظام آموزشی شود. در مجموع، می توان نتیجه گرفت که مدیریت اثربخش کلاس درس نقش واسطه ای و کلیدی در تبدیل اهداف نظری سند تحول بنیادین به واقعیت های عینی آموزشی دارد. توانمندسازی معلمان در حوزه مهارت های مدیریت کلاس، بازنگری در برنامه های تربیت معلم، حمایت نهادی از معلمان و فراهم سازی شرایط لازم برای اجرای روش های نوین آموزشی، از مهم ترین راهکارهای ارتقای مدیریت کلاس و در نتیجه تحقق هرچه بهتر اهداف سند تحول بنیادین آموزش و پرورش به شمار می رود.

کلیدواژه ها:

مدیریت اثربخش کلاس درس ، سند تحول بنیادین ، اهداف تربیتی ، معلمان ، یاددهی–یادگیری