بررسی نقش مربی پرورشی در تقویت مهارت های زندگی و مسئولیت پذیری دانش آموزان

نظام های آموزشی نوین، فراتر از انتقال صرف دانش تخصصی، وظیفه پرورش جامع ابعاد شناختی، عاطفی و اجتماعی دانش آموزان را بر عهده دارند. در این راستا، مربی پرورشی به عنوان کانون اصلی فعالیت های تربیتی غیردرسی، نقشی حیاتی در شکل دهی به هویت، تقویت مهارت های زندگی و نهادینه سازی مسئولیت پذیری ایفا می نماید. این پژوهش با هدف بررسی ساختاری و تحلیلی نقش این رکن اساسی در ارتقاء سرمایه انسانی دانش آموزان انجام شده است. بیان مسئله اصلی تحقیق بر این محور استوار است که با وجود تاکیدات رسمی بر اهمیت تربیت، اجرای موثر و نظام مند برنامه های پرورشی و تاثیر مستقیم آن بر پرورش مهارت های بنیادین زندگی، نیازمند بازتعریف و تقویت است. نظام آموزشی کنونی اغلب در دام آموزش های محوری و تاکید بیش از حد بر سنجش های کمی می افتد، که این امر می تواند موجب تضعیف فرصت های یادگیری تجربی مهارت های نرم و اجتماعی شود. هدف این تحقیق، تبیین ابعاد نظری و عملیاتی نقش مربی پرورشی در تسهیل اکتساب دوازده مهارت زندگی سازمان بهداشت جهانی و تقویت درونی سازی مفهوم مسئولیت پذیری در دانش آموزان در سطوح فردی و اجتماعی است. روش تحقیق اتخاذ شده، مبتنی بر رویکرد کیفی توصیفی-تحلیلی است که با بهره گیری از داده های اسنادی، مرور ادبیات پژوهشی گسترده داخلی و بین المللی و تحلیل محتوای متون مرتبط با تعلیم و تربیت و روانشناسی رشد انجام پذیرفته است. یافته های نظری حاکی از آن است که مربی پرورشی از طریق اجرای برنامه های فوق برنامه، مشاوره گروهی، مدیریت فعالیت های داوطلبانه و ایجاد محیط های امن برای ابراز وجود، بستری مناسب برای تمرین مهارت هایی نظیر حل مسئله، تفکر انتقادی، برقراری ارتباط موثر، همدلی و مدیریت استرس فراهم می آورد. همچنین، مسئولیت پذیری نه تنها به عنوان تبعیت از قانون، بلکه به مثابه درک پیامدهای اعمال و تعهد به جامعه تعریف شده و مربی پرورشی در مدل سازی رفتارهای اخلاقی و نظارت بر پروژه های عملی دانش آموزان در قبال جامعه، نقش محوری دارد. ضعف ساختاری در تخصیص زمان کافی برای فعالیت های پرورشی، کمبود آموزش های تخصصی به روز برای مربیان در زمینه روان سنجی و مهارت های نوین تربیتی، و فقدان نظام های ارزیابی تاثیرگذار بر عملکرد تربیتی، از جمله چالش های عمده شناسایی شده است. نتیجه گیری این پژوهش بر این تاکید دارد که سرمایه گذاری بر نقش مربی پرورشی، مستلزم بازنگری در ساختار سازمانی، ارتقاء سطح صلاحیت های حرفه ای از طریق دوره های بازآموزی مستمر مبتنی بر شواهد، و اعطای اختیارات کافی برای طراحی و اجرای برنامه های محتوایی متناسب با نیازهای بومی و رشدی دانش آموزان است. تقویت این نقش، نه تنها نتایج آموزشی را بهبود می بخشد، بلکه تضمین کننده تربیت شهروندانی فعال، مسئولیت پذیر و مجهز به ابزارهای لازم برای مواجهه موفق با پیچیدگی های زندگی مدرن خواهد بود

کلیدواژه ها:

مربی پرورشی ، مهارت های زندگی ، مسئولیت پذیری ، تربیت اجتماعی ، نظام آموزشی ، صلاحیت های حرفه ای ، روانشناسی تربیتی