نقش فناوری های نوین در تحول نظام آموزشی

تحول دیجیتال در دو دهه اخیر، نظام های آموزشی را با دگرگونی عمیقی مواجه کرده و فناوری های نوین را به یکی از ارکان اصلی بهبود کیفیت یاددهی–یادگیری تبدیل نموده است. پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش فناوری های نوین در تحول نظام آموزشی و تاثیر آن بر کیفیت آموزش، انگیزه و مشارکت دانش آموزان و توسعه حرفه ای معلمان انجام شده است. این مطالعه با رویکرد آمیخته (کمی–کیفی) و راهبرد تبیینی متوالی، از پرسشنامه های استاندارد، تحلیل داده های پلتفرم های آموزشی، مصاحبه های نیمه ساختاریافته و مطالعه موردی مدارس موفق بهره گرفته است. جامعه آماری شامل معلمان، دانش آموزان و مدیران مدارس متوسطه در مناطق برخوردار و کم برخوردار بوده است. یافته ها نشان می دهد به کارگیری فناوری هایی مانند یادگیری ترکیبی، کلاس معکوس، بازی وارسازی، هوش مصنوعی مولد و واقعیت افزوده و مجازی، موجب افزایش معنادار انگیزه تحصیلی، درک مفهومی، مهارت حل مسئله و مشارکت فعال دانش آموزان می شود. همچنین فناوری های دیجیتال، امکان یادگیری شخصی سازی شده و دسترسی گسترده به منابع آموزشی را فراهم کرده و به ارتقای عدالت آموزشی کمک می کنند. نتایج حاکی از آن است که هوش مصنوعی و سامانه های هوشمند آموزشی، نقش موثری در تحلیل عملکرد یادگیرندگان و پشتیبانی از تصمیم گیری آموزشی معلمان دارند و در عین حال، آموزش های آنلاین و منابع دیجیتال، توسعه حرفه ای معلمان را تسهیل می نمایند. با وجود این مزایا، چالش هایی همچون شکاف دیجیتال، کمبود زیرساخت های فناورانه، نابرابری در دسترسی به ابزارهای دیجیتال و محدودیت مهارت های فناوری در معلمان، از موانع اصلی تحول دیجیتال مدارس محسوب می شوند. بنابراین، موفقیت در بهره گیری از فناوری های نوین مستلزم برنامه ریزی جامع، سرمایه گذاری زیرساختی، آموزش مستمر معلمان و فرهنگ سازی آموزشی است. در مجموع، پژوهش حاضر نشان می دهد استفاده هدفمند و نظام مند از فناوری های نوین می تواند زمینه ساز یادگیری فعال، تعاملی و فردمحور شده و مسیر تحول پایدار نظام آموزشی را هموار سازد.

کلیدواژه ها:

فناوری آموزشی ، تحول نظام آموزشی ، یادگیری دیجیتال ، هوش مصنوعی