تعامل معلم، دانش آموز و هوش مصنوعی در مسیر شکوفایی استعدادها

تحولات سریع فناوری های نوین، به ویژه هوش مصنوعی، نظام های آموزشی را با تغییرات بنیادین در ساختار، روش ها و اهداف آموزشی مواجه کرده است. هوش مصنوعی با قابلیت تحلیل داده های یادگیری، آموزش شخصی سازی شده و ارائه بازخوردهای هوشمند، فرصت های جدیدی برای شناسایی و شکوفایی استعدادهای دانش آموزان فراهم می آورد. این فناوری می تواند با شناسایی تفاوت های فردی، سبک های یادگیری و توانمندی های نهفته دانش آموزان، فرآیند آموزش را اثربخش تر و عادلانه تر سازد (نادری، ۱۴۰۰؛ خسروی، ۱۴۰۰).در این میان، نقش معلم در عصر هوش مصنوعی دچار تحول اساسی شده است. معلم دیگر صرفا انتقال دهنده دانش نیست، بلکه به عنوان هدایت گر، تسهیل گر و ناظر تربیتی، نقش کلیدی در طراحی و مدیریت فرآیند یادگیری ایفا می کند. معلمان با بهره گیری آگاهانه از داده ها و ابزارهای مبتنی بر هوش مصنوعی، می توانند مسیرهای یادگیری متناسب با استعدادها و نیازهای فردی دانش آموزان طراحی کرده و زمینه رشد شناختی، خلاقانه و اجتماعی آنان را فراهم آورند (رضایی، ۱۴۰۰؛ عباسی، ۱۳۹۹).از سوی دیگر، دانش آموزان در محیط های یادگیری هوشمند، نقش فعال تر و مسئولانه تری در فرآیند آموزش بر عهده می گیرند. آموزش شخصی سازی شده، بازخورد فوری و فعالیت های تعاملی مبتنی بر هوش مصنوعی، موجب افزایش انگیزه، خودتنظیمی و مشارکت فعال دانش آموزان در یادگیری می شود و آنان را در مسیر کشف و پرورش استعدادهای فردی یاری می کند (شریفی، ۱۴۰۱؛ محمدی، ۱۳۹۸).این مقاله با رویکردی توصیفی تحلیلی، به بررسی تعامل میان معلم، دانش آموز و هوش مصنوعی در فرآیند آموزش می پردازد و نشان می دهد که هم افزایی آگاهانه این سه عنصر می تواند زمینه ساز یادگیری عمیق، خلاق و فردمحور شود. در عین حال، توجه به ملاحظات اخلاقی، حفظ تعاملات انسانی و نقش محوری معلم، شرط اساسی بهره برداری موثر از هوش مصنوعی در مسیر شکوفایی استعدادهای دانش آموزان و تحقق اهداف تربیتی نظام آموزشی به شمار می رود (قاسمی، ۱۴۰۱؛ حسینی، ۱۳۹۸.

کلیدواژه ها:

هوشمند ، هوش مصنوعی ، بنیادین ، استعداد ، شناسایی ، نقش معلم ، انتقال دهنده ، شکوفایی