ارزیابی اثربخشی مدیریت دانش در سازمان آموزش و پرورش

این مقاله با هدف ارائه تحلیلی جامع و چندسطحی از فرایند ارزیابی اثربخشی مدیریت دانش در سازمان های آموزش و پرورش به عنوان نهادهایی دانش بنیان و پیچیده نگاشته شده است. مدیریت دانش در این بستر، فراتر از یک فناوری اطلاعاتی، به منزله یک استراتژی تحول آفرین برای خلق، تسهیم، ذخیره و به کارگیری سرمایه فکری در راستای ارتقای کیفیت آموزشی، توسعه حرفه ای معلمان و بهبود تصمیم گیری های راهبردی تعریف می شود. ارزیابی اثربخشی این فرایند، به دلیل ماهیت ناملموس دارایی های دانشی، تنوع ذی نفعان و تاثیرات غیرمستقیم و بلندمدت آن، با چالش های متعددی روبروست. پژوهش حاضر با روش کیفی و از طریق مرور نظام مند ادبیات موضوع و تحلیل تجارب بین المللی، به واکاوی ابعاد این ارزیابی می پردازد. یافته ها نشان می دهد که مدل های ارزیابی اثربخشی باید ترکیبی از سنجه های کمی (مانند شمار پایگاه های دانش، میزان دسترسی) و کیفی (مانند بهبود فرهنگ یادگیری، افزایش نوآوری آموزشی) و نیز سطوح فردی، گروهی و سازمانی را پوشش دهند. مهم ترین چالش ها شامل مقاومت در برابر تسهیم دانش، نبود چارچوب ارزیابی یکپارچه، ضعف زیرساخت فناورانه و نبود ارتباط واضح بین مدیریت دانش و پیامدهای آموزشی است. راهکارهای پیشنهادی مبتنی بر توسعه «مدل بومی ارزیابی اثرات مدیریت دانش در آموزش و پرورش»، ایجاد نظام انگیزشی مبتنی بر دانش محوری، سرمایه گذاری بر زیرساخت های نرم افزاری و سخت افزاری و نهادینه سازی فرهنگ یادگیری سازمانی است. نتیجه آنکه اثربخشی مدیریت دانش در آموزش و پرورش نه در انباشت اطلاعات، که در تبدیل دانش به اقدامات بهبودبخش در کلاس درس و اتاق مدیران معنا می یابد.

کلیدواژه ها:

مدیریت دانش ، اثربخشی ، ارزیابی ، آموزش و پرورش ، سرمایه فکری ، یادگیری سازمانی ، شاخص های عملکرد ، فرهنگ دانش محوری ، نظام آموزشی