نقش معلمان در تقویت سلامت روان و رشد تربیتی دانش آموزان

سلامت روان و رشد تربیتی دانش آموزان دو رکن اساسی دستیابی به اهداف بلندمدت نظام های آموزشی و تضمین آینده ای پویا برای جوامع محسوب می شوند. در این میان، نقش معلم فراتر از انتقال صرف دانش و مهارت های شناختی تعریف می شود و به عاملی کلیدی در شکل دهی ابعاد عاطفی، اجتماعی و شخصیتی دانش آموزان ارتقا می یابد. این پژوهش با هدف بررسی و تبیین ابعاد گوناگون نقش معلمان در تقویت سلامت روان و هدایت رشد تربیتی دانش آموزان انجام شده است. پژوهش حاضر با رویکردی کیفی و با بهره گیری از روش اسنادی و تحلیل محتوای غنی انجام شده است تا بتواند ساختار پیچیده تعاملات معلم و دانش آموز و تاثیرات بلندمدت آن بر سلامت روان را واکاوی نماید. نتایج حاصل از بررسی ادبیات و پژوهش های پیشین نشان می دهد که سبک های تعاملی معلم، توانایی های او در برقراری همدلی، مدیریت کلاس به شیوه ای حمایتی، و همچنین مهارت های او در شناسایی زودهنگام مشکلات سلامت روان، تاثیر مستقیم و معناداری بر کاهش استرس، افزایش تاب آوری، و بهبود عملکرد تحصیلی دانش آموزان دارد. معلم به عنوان یک الگوی رفتاری و یک منبع حمایتی اولیه پس از خانواده، محیط امنی را فراهم می آورد که در آن دانش آموزان می توانند بدون ترس از قضاوت، ابراز وجود کرده و مهارت های لازم برای تنظیم هیجانات خود را کسب نمایند. کم توجهی به جنبه های سلامت روان در فرآیند آموزش می تواند به افت تحصیلی، بروز رفتارهای پرخطر، و در بلندمدت، کاهش سرمایه اجتماعی منجر شود. بنابراین، آموزش معلمان در زمینه روانشناسی تربیتی، مهارت های ارتباطی موثر، و تکنیک های مداخله اولیه در بحران های روانی، نه تنها یک الزام حرفه ای، بلکه یک ضرورت اجتماعی است. یافته های پژوهش تاکید می کنند که سرمایه گذاری بر توسعه حرفه ای مستمر معلمان در حوزه سلامت روان، مستقیما به بهبود کیفیت زندگی تحصیلی و اجتماعی نسل آینده منجر خواهد شد. این تحقیق با ارائه چارچوبی نظری برای درک نقش محوری معلم در این فرآیند، راهکارهایی عملیاتی برای سیاست گذاران آموزشی جهت تقویت نظام حمایت روانی در مدارس ارائه می دهد. تقویت مهارت های اجتماعی و عاطفی (SEL) از طریق راهبردهای آموزشی مبتنی بر رابطه، از جمله مسیرهای اصلی پیشنهادی است که می تواند توسط معلمان به کار گرفته شود تا محیط یادگیری به فضایی برای رشد جامع انسانی تبدیل گردد.

کلیدواژه ها:

سلامت روان دانش آموزان ، رشد تربیتی ، نقش معلم ، حمایت عاطفی ، روانشناسی تربیتی ، تاب آوری دانش آموز ، مداخله زودهنگام ، مهارت های اجتماعی و عاطفی (SEL).