تربیت در عصر هوش مصنوعی: تبیین جایگاه و تعامل والدین و معلمان در پرورش نسل دیجیتال

هدف این پژوهش، واکاوی نقش ها و تعاملات ضروری والدین و معلمان در مواجهه با چالش ها و فرصت های بی سابقه ای است که هوش مصنوعی در مسیر پرورش نسل دیجیتال ایجاد کرده است. با ورود هوش مصنوعی به متن زندگی و یادگیری، کودکان و نوجوانان امروز که می توان آنان را "نسل هم زاد با هوش مصنوعی" نامید، در محیطی پیچیده رشد می کنند که هم امکان دسترسی نامحدود به دانش و ابزارهای شخصی سازی شده آموزشی را فراهم می آورد و هم تهدیدهایی جدی در حوزه هایی مانند حریم خصوصی، سواد انتقادی، شکاف دیجیتالی و سلامت روانی-اجتماعی ایجاد می نماید. این شرایط، نیازمند بازتعریف اساسی نقش های تربیتی است.در این میان، معلمان از انتقال دهنده ان صرف دانش به تسهیل گران و راهنمایان فرآیند یادگیری تبدیل می شوند. رسالت اصلی آنان، نه کاربرد ابزارهای هوش مصنوعی، بلکه پرورش "سواد هوش مصنوعی انتقادی" در دانش آموزان است. این سواد شامل درک مبانی، تشخیص سوگیری ها، ارزیابی خروجی ها و توسعه تفکر نقادانه، خلاق و اخلاق محور در استفاده از این فناوری است. معلمان بایستی با طراحی تجربه های یادگیری یکپارچه، دانش آموزان را برای زیست موثر در جهانی که هوش مصنوعی جزء لاینفک آن است، آماده کنند.از سوی دیگر، والدین در محیط خانه، نقش "مراقبان آگاه و هدایت گران هوشمند" را بر عهده دارند. مسئولیت آنان ایجاد محیطی امن و متعادل، تعیین حدود سالم برای استفاده از فناوری، و مهم تر از همه، تقویت مهارت های شناختی-عاطفی و ارزش های انسانی است که ماشین ها قادر به تقلید از آن نیستند. والدین می بایست با ارتقای سواد دیجیتالی خود، ضمن بهره گیری از فرصت های آموزشی هوش مصنوعی، مراقبت هوشیارانه ای بر محتواها و تعاملات فرزندانشان داشته باشند.کلید موفقیت در این مسیر، نه در موازی کاری، که در "تعامل استراتژیک و ارتباط مستمر" بین خانه و مدرسه نهفته است. ایجاد کانال های رسمی و غیررسمی ارتباطی، تدوین و تبادل راهبردهای مشترک تربیتی، و برگزاری کارگاه های آموزشی مشترک برای والدین و معلمان، امکان ایجاد یک "اکوسیستم تربیتی منسجم" را فراهم می آورد. تنها از طریق این هم آفرینی و هماهنگی است که می توان ضمن بهره گیری از مزایای انقلابی هوش مصنوعی، نسل دیجیتال را در برابر آسیب های آن مصون داشت و شهروندانی آگاه، مسئولیت پذیر، خلاق و اخلاق مدار برای آینده ای پیچیده تربیت نمود. این پژوهش بر این نکته تاکید دارد که آینده تربیت، در گرو تعاملی فعال و آگاهانه بین نخستین و مهم ترین عوامل تربیت، یعنی خانواده و مدرسه، در مواجهه با پدیده ای به نام هوش مصنوعی است

کلیدواژه ها:

تعاملات ضروری ، کلید موفقیت ، نسل دیجیتال ، هوش مصنوعی