تصمیم گیری حرفه ای معلم زیر ابهام هوش مصنوعی مولد: عدالت آموزشی و حریم داده

گسترش شتابان هوش مصنوعی مولد، نظام های آموزشی را با وضعیتی نوظهور و پیچیده مواجه ساخته است که در آن، مرزهای سنتی میان ابزار آموزشی، کنشگر فناورانه و عامل تصمیم ساز به طور فزاینده ای تضعیف شده اند. در چنین شرایطی، معلم نه تنها با فرصت های نوین برای شخصی سازی یادگیری و ارتقای کیفیت آموزش روبه روست، بلکه با ابهام هایی عمیق در سطوح معرفتی، اخلاقی و حقوقی نیز مواجه می شود. این پژوهش با تمرکز بر «تصمیم گیری حرفه ای معلم زیر ابهام هوش مصنوعی مولد»، می کوشد نشان دهد که چگونه قضاوت حرفه ای معلم در نقطه تلاقی سه مولفه کلیدی ابهام فناورانه، عدالت آموزشی و حریم داده شکل می گیرد.پژوهش حاضر از نوع کیفی توصیفی است و با رویکردی توصیفی–تفسیری انجام شده است. شواهد پژوهش از طریق مشاهده موقعیت های واقعی آموزشی، یادداشت های میدانی، بازتاب های تحلیلی پژوهشگر و مرور اسناد و ادبیات معتبر فارسی گردآوری شده اند. تحلیل داده ها مبتنی بر توصیف عمیق و استدلال تحلیلی بوده و از روش های کدگذاری، تحلیل مضمون یا تحلیل آماری استفاده نشده است. تمرکز اصلی تحلیل بر فهم منطق تصمیم گیری معلمان در مواجهه با کاربردهای آموزشی هوش مصنوعی مولد و پیامدهای آن برای عدالت یادگیری و صیانت از داده های دانش آموزان بوده است. یافته ها نشان می دهد که معلمان، هوش مصنوعی مولد را نه به عنوان ابزاری خنثی، بلکه به مثابه پدیده ای دووجهی ادراک می کنند که هم زمان ظرفیت ارتقای یادگیری و خطر تعمیق نابرابری و نقض حریم داده را در خود دارد. تصمیم گیری حرفه ای معلم غالبا به صورت «استفاده مشروط، تنظیم شده و اخلاق محور» بروز می کند؛ به گونه ای که عدالت آموزشی در طراحی تکلیف و ارزشیابی، و صیانت از داده در انتخاب و نحوه استفاده از ابزارهای هوش مصنوعی، نقش تعیین کننده می یابد. نتایج پژوهش نشان می دهد که کیفیت تصمیم گیری معلم در این حوزه، به میزان حساسیت اخلاقی، تجربه حرفه ای و آگاهی از پیامدهای فناورانه وابسته است.

کلیدواژه ها:

تصمیم گیری حرفه ای معلم ، هوش مصنوعی مولد ، عدالت آموزشی ، حریم داده ، اخلاق آموزشی ، ابهام فناورانه