نهادینه سازی سواد اخلاقی هوش مصنوعی مولد در برنامه درسی معلمان

گسترش سریع هوش مصنوعی مولد در زیست جهان آموزشی، معلمان و نظام های تربیتی را با چالش هایی فراتر از مسائل فنی و مهارتی مواجه ساخته است. ابزارهای مولد، ضمن ایجاد فرصت های نو برای یادگیری، پرسش های بنیادینی درباره اصالت فرایند یاددهی–یادگیری، مسئولیت اخلاقی، عدالت آموزشی و حریم خصوصی داده ها مطرح کرده اند. در چنین بستری، مسئله محوری دیگر صرفا «آموزش استفاده از هوش مصنوعی» نیست، بلکه چگونگی نهادینه سازی سواد اخلاقی هوش مصنوعی مولد در برنامه درسی معلمان به عنوان کنشگران اصلی میدان آموزش، اهمیت یافته است. پژوهش حاضر با رویکرد کیفی توصیفی و با هدف تبیین ابعاد تربیتی و معلم محور نهادینه سازی سواد اخلاقی هوش مصنوعی مولد انجام شده است. داده ها از طریق مشاهده کلاس های درس، یادداشت های میدانی، بازتاب ها و تاملات تحلیلی پژوهشگر و مرور هدفمند ادبیات فارسی گردآوری شده اند. تحلیل داده ها به صورت تفسیری و توصیفی انجام گرفته و از روش های کدگذاری یا تحلیل مضمون استفاده نشده است؛ تمرکز اصلی بر فهم عمیق کنش های آموزشی و تصمیم های اخلاقی معلمان در موقعیت های واقعی بوده است.یافته های پژوهش نشان می دهد که نهادینه سازی سواد اخلاقی هوش مصنوعی مولد، فرایندی تدریجی و زمینه مند است که بیش از هر چیز به قضاوت حرفه ای معلم، نوع تکلیف های درسی، شیوه ارزشیابی و فرهنگ گفت وگوی اخلاقی در مدرسه وابسته است. نتایج حاکی از آن است که معلمان، در عمل، نقش تنظیم گر اخلاقی یادگیری را ایفا می کنند. این پژوهش تاکید می کند که نهادینه سازی سواد اخلاقی هوش مصنوعی مولد، مستلزم بازاندیشی در منطق برنامه درسی معلمان و تقویت هویت حرفه ای آنان به عنوان کنشگران اخلاقی در عصر الگوریتم هاست.

کلیدواژه ها:

سواد اخلاقی ، هوش مصنوعی مولد ، برنامه درسی معلمان ، اخلاق آموزشی ، عدالت آموزشی ، یادگیری مسئولانه