چگونگی اثرگذاری شیوه های یادگیری بر انگیزش درسی دانش آموزان در محیط آموزشی

ارتباط میان سبک های یادگیری و انگیزش تحصیلی دانش آموزان، از مباحث بنیادین در حوزه روان شناسی تربیتی و پژوهش های آموزشی است که در سال های اخیر مورد توجه ویژه ای قرار گرفته است. سبک های یادگیری که به عنوان روش های برگزیده فرد برای دریافت، پردازش و بازنمایی اطلاعات تعریف می شوند، بازتاب دهنده تنوع و تفاوت های فردی هستند و بر تجربه یادگیری و میزان انگیزه تحصیلی تاثیر می گذارند. هدف از این پژوهش مروری، واکاوی تاثیر سبک های یادگیری بر انگیزش درسی، تحلیل نتایج مطالعات داخلی و خارجی، و بیان محدودیت ها و راهکارهای کاربردی برای محیط های آموزشی است. بر اساس بررسی پژوهش های نوین، سبک های یادگیری فعال و مبتنی بر تجربه، نظیر تجربه عینی و آزمایشگری فعال، همبستگی مثبت و معناداری با انگیزش درونی دارند. دانش آموزانی که در فعالیت های عملی و گروهی مشارکت می کنند، اشتیاق بیشتری به یادگیری از خود نشان داده و احساس شایستگی و خودکارآمدی بالاتری را تجربه می کنند. این نتایگ با نظریه خودتعیینی و اصول یادگیری فعال همسو هستند، چرا که مشارکت فعال و کنترل فرد بر روند یادگیری، عاملی کلیدی در ایجاد انگیزش درونی به شمار می رود. در مقابل، سبک های یادگیری کمتر فعال یا انتزاعی تاثیر مستقیم کمتری بر انگیزه دارند و اثرگذاری آن ها بیشتر در تعامل با عوامل محیطی و آموزشی نمایان می شود. از محدودیت های پژوهش های موجود می توان به استفاده از ابزارهای خودگزارشی برای سنجش سبک یادگیری، طرح های پژوهشی مقطعی و همبستگی، محدودیت در حجم نمونه و عدم توجه کافی به متغیرهای میانجی و تعدیل گر نظیر کیفیت تدریس، بازخورد، ویژگی های شخصیتی و تفاوت های فرهنگی اشاره کرد. این محدودیت ها مانع از آن شده است که رابطه میان سبک های یادگیری و انگیزش تحصیلی به صورت قطعی اثبات شود و نیاز به مطالعات تجربی، طولی و چندمتغیره بیش از پیش احساس می شود. با استناد به یافته ها، طراحی محیط های یادگیری پویا و مشارکتی، بهره گیری از رویکردهای آموزشی متنوع، ارائه بازخورد مداوم، و توجه به تفاوت های فردی و زمینه های فرهنگی دانش آموزان، از جمله مهم ترین توصیه ها برای ارتقای انگیزش تحصیلی هستند. افزون بر این، توجه به ابعاد گوناگون انگیزش، توانمندسازی معلمان در شناسایی سبک های یادگیری و استفاده از فناوری های آموزشی نوین می تواند فرآیند یادگیری را جذاب تر و کارآمدتر سازد.

کلیدواژه ها:

سبک های یادگیری ، انگیزش تحصیلی ، یادگیری فعال ، آموزش مشارکتی