بررسی تطبیقی زهدیات ابونواس و حسان بن ثابت با تکیه بر مکتب آمریکائی

مکتب آمریکایی با تاکید بر فراتر رفتن از روابط تاثیرگذاری و تاثیرپذیری صرف و با در نظر گرفتن ادبیات به عنوان بخشی از کلیت فرهنگ بشری، به مطالعه ی مشابهت ها و افتراق های آثار در بسترهای تاریخی، اجتماعی و فرهنگی متفاوت می پردازد. این پژوهش با هدف بررسی تطبیقی مضامین زهدی در اشعار ابونواس اهوازی و حسان بن ثابت انصاری، با تکیه بر اصول و روش شناسی مکتب آمریکایی ادبیات تطبیقی انجام شده است. در این راستا، پژوهش حاضر به روشی توصیفی-تحلیلی ابتدا به گردآوری و استخراج مفاهیم زهدی از قبیل: انقطاع از دنیا، مرگ اندیشی، توبه، نصیحت و پند اخلاقی در مجموعه اشعار این دو شاعر می پردازد. سپس با استفاده از چارچوب مکتب آمریکایی، این مضامین در بستر تاریخی-فرهنگی خاص هر شاعر (دوره ی اموی و آغاز عباسی برای ابونواس، و دوره ی جاهلی و صدر اسلام برای حسان) مورد تحلیل قرار می گیرند. هدف نهایی، تبیین این مسئله است که چگونه شرایط اجتماعی، تحولات سیاسی و دینی و تجربیات شخصی، شکل و محتوای زهدیات این دو شاعر را که در دو دوره متمایز می زیسته اند، متاثر ساخته و وجوه اشتراک و افتراق آن ها را شکل داده است. دستاوردهای جستار حاضر عبارتند از: زهدیات، علیرغم داشتن خاستگاهی مشترک در فرهنگ اسلامی، می توانند بازتاب هایی متنوع و متکثر از تجربه ی زیسته ی شاعرانه باشند.

کلیدواژه ها:

ادبیات تطبیقی ، مکتب آمریکائی ، زهدیات ، حسان بن ثابت ، ابونواس