مطالعه عوامل روانی موثر بر رها کردن تحصیل در میان دانش آموزان

رها کردن تحصیل توسط دانش آموزان یکی از معضلات اصلی در نظام های آموزشی جهان محسوب می شود که پیامدهای گسترده ای در ابعاد فردی، اجتماعی و اقتصادی به همراه دارد. هدف از انجام این پژوهش، مطالعه و بررسی عوامل روانی موثر بر این پدیده و نحوه تعامل این عوامل با شرایط محیطی، اجتماعی و اقتصادی است. این مطالعه با استناد به مرور جامع ادبیات علمی و پژوهش های تجربی جدید، به تبیین سازوکارهای روانی و انگیزشی مرتبط با تمایل دانش آموزان به ترک مدرسه می پردازد. نتایج نشان می دهد که مولفه های روانی همچون **خودکارآمدی تحصیلی، انگیزه درونی، رضایت از فضای مدرسه، مشارکت تحصیلی و سلامت روان**، نقشی کلیدی و تعیین کننده در پیش بینی گرایش به رها کردن تحصیل ایفا می کنند. تاثیرگذاری این عوامل زمانی بیشینه می شود که در کنار محیط اجتماعی و آموزشی مورد بررسی قرار گیرند. برای نمونه، حمایت های خانواده و مدرسه، کیفیت ارتباط با معلمان و همسالان، و سرمایه فرهنگی خانواده می توانند ادراک دانش آموزان از شایستگی و کنترل شخصی را تقویت کرده و در نتیجه، مشارکت و انگیزه آن ها برای ادامه تحصیل را افزایش دهند. افزون بر این، فشارهای اقتصادی و اجتماعی نظیر محدودیت های مالی و نیاز به کار، در تعامل با عوامل روانی می توانند تمرکز دانش آموز را از تحصیل منحرف کرده و منجر به افت عملکرد و افزایش تمایل به ترک تحصیل شوند. همچنین، فرسودگی تحصیلی و استرس های مزمن می توانند اثرات حفاظتی مشارکت و انگیزش را کاهش داده و اهمیت مدیریت سلامت روان در مدارس را برجسته سازند. تحلیل یافته ها تاکید دارد که رها کردن تحصیل یک اتفاق ناگهانی نیست، بلکه **حاصل فرآیندهای تجمعی روانی و محیطی** است که در طول زمان شکل می گیرند. از این رو، مداخلات جامع و چندبعدی که به طور همزمان به ابعاد روانی، اجتماعی و محیطی بپردازند، بیشترین کارایی را در کاهش نرخ ترک تحصیل خواهند داشت. چنین مداخلاتی شامل تقویت خودکارآمدی و انگیزش، بهبود روابط اجتماعی، مدیریت فرسودگی و استرس، حمایت خانوادگی و فراهم کردن امکانات آموزشی برابر است. در مجموع، یافته ها نشان می دهند که ترک تحصیل پدیده ای چندعاملی و تعاملی است و درک آن نیازمند توجه همزمان به عوامل روان شناختی، محیطی، اقتصادی و اجتماعی می باشد. طراحی سیاست ها و برنامه های آموزشی مبتنی بر شواهد علمی می تواند نقشی حفاظتی و موثر در پیشگیری از این پدیده داشته باشد و بستر لازم برای توسعه پایدار و موفقیت تحصیلی دانش آموزان را فراهم آورد.

کلیدواژه ها:

ترک تحصیل ، خودکارآمدی ، انگیزش تحصیلی ، درگیری تحصیلی