واکاوی چالش های آموزش مهارت های ارتباطی و گفت وگو در مدارس ایران

هدف این پژوهش، شناسایی و تحلیل چالش های فراروی آموزش مهارت های ارتباطی و گفت وگو در مدارس ایران است. مهارت های ارتباطی و گفت وگو به عنوان بخشی ضروری از توانمندی های اجتماعی و عاطفی دانش آموزان، نقش مهمی در فرآیند یادگیری، تعاملات اجتماعی و آمادگی برای زندگی در جامعه ایفا می کنند. با این حال، شواهد نشان می دهد که نظام آموزشی ایران با موانع جدی در گنجاندن موثر این مهارت ها در برنامه های درسی و فعالیت های مدرسه روبروست. این مطالعه با رویکردی کیفی و با روش تحلیل مضمون انجام شده است. داده ها از طریق مصاحبه های نیمه ساختاریافته با معلمان، مدیران و کارشناسان آموزشی و نیز بررسی اسناد بالادستی و برنامه های درسی گردآوری شدند. یافته ها حاکی از آن است که چالش های اصلی در چند محور کلی قابل دسته بندی هستند: چالش های ساختاری و مدیریتی مانند تمرکزگرایی شدید، حجم بالای کتب درسی و کمبود زمان اختصاص یافته؛ چالش های مربوط به محتوا و روش های تدریس مانند غلبه رویکرد انتقال محفوظات، نبود برنامه درسی مدون و یکپارچه برای مهارت های زندگی ارتباطی، و عدم استفاده از روش های فعال یادگیری؛ چالش های نیروی انسانی شامل ضعف دانش و مهارت معلمان در زمینه آموزش گفت وگو، نگرش های سنتی و مقاومت در برابر تغییر؛ و چالش های فرهنگی و اجتماعی مانند فضای عموما یک سویه و اقتدارگرایانه حاکم بر مدارس، نفوذ فرهنگ کم گویی و پرهیز از ابراز وجود در برخی جوامع، و تنش های ناشی از تفاوت های قومی و زبانی. این چالش ها در تعامل با یکدیگر، فضایی را ایجاد می کنند که در آن گفت وگوی واقعی، نقادانه و خلاق جایگاهی کمرنگ دارد. نتیجه گیری کلی پژوهش بر ضرورت بازنگری اساسی در نگرش، برنامه ریزی و اجرای آموزش مهارت های ارتباطی تاکید دارد و پیشنهاد می کند برای غلبه بر این چالش ها، راهبردهایی در سطوح کلان، میانی و خرد طراحی و اجرا گردد.

کلیدواژه ها:

مهارت های ارتباطی ، گفت وگو ، آموزش و پرورش ، مدارس ایران ، چالش های آموزشی.