نقش یادگیری تطبیقی مبتنی بر داده در بهبود پیشرفت تحصیلی دانش آموزان ابتدایی: مطالعه موردی در شهرستان سقز (۱۴۰۳-۱۴۰۴ (

دنیای آموزش امروز با ظهور انقلاب دیجیتال و عصر اطلاعات، دستخوش تغییرات بنیادینی شده است. در این میان، پارادایم «یادگیری تطبیقی مبتنی بر داده» (Data-Driven Adaptive Learning) به عنوان راهکاری نوین برای غلبه بر محدودیت های کلاس های درس سنتی و شخصی سازی آموزش مطرح شده است. این پژوهش با هدف بررسی نقش و تاثیرگذاری این رویکرد بر پیشرفت تحصیلی دانش آموزان مقطع ابتدایی در شهرستان سقز در سال تحصیلی ۱۴۰۳-۱۴۰۴ انجام شده است. یادگیری تطبیقی مبتنی بر داده، سیستمی است که در آن مسیر یادگیری، محتوا و سرعت آموزش بر اساس تحلیل داده های واقعی عملکرد دانش آموز به صورت پویا تنظیم می گردد. روش پژوهش توصیفی-پیمایشی از نوع همبستگی است. جامعه آماری شامل تمامی دانش آموزان پایه های چهارم تا ششم ابتدایی و معلمان آن ها در مدارس شهرستان سقز است که از میان آن ها ۳۵۰ دانش آموز و ۵۰ معلم به روش نمونه گیری تصادفی طبقه ای انتخاب شدند. برای گردآوری داده ها از پرسشنامه استاندارد میزان استفاده از سیستم های تطبیقی، آزمون های پیشرفت تحصیلی محقق ساخته در دروس ریاضی و علوم، و مصاحبه های نیمه ساخت یافته با معلمان استفاده شد. داده های کمی با استفاده از نرم افزار آماری و داده های کیفی با روش تحلیل مضمون بررسی شدند. یافته های پژوهش نشان داد که بین استفاده از سیستم های یادگیری تطبیقی مبتنی بر داده و بهبود شاخص های پیشرفت تحصیلی دانش آموزان همبستگی مثبت و معناداری وجود دارد. به ویژه در درس ریاضی، دانش آموزانی که در کلاس هایی بوده اند که معلمانشان از داده ها برای شخصی سازی آموزش استفاده کرده اند، پیشرفت چشمگیرتری نسبت به گروه عادی نشان دادند. همچنین، نتایج کیفی حاکی از آن بود که این رویکرد باعث افزایش انگیزه درونی، کاهش اضطراب ریاضی و تقویت حس استقلال و مسئولیت پذیری دانش آموزان در فرآیند یادگیری شده است. با این حال، چالش هایی نظیر نبود زیرساخت های فناوری پایدار در برخی مدارس و نیاز مبرم به ارتقای سواد داده ای معلمان شناسایی شد. این پژوهش در نهایت پیشنهاد می کند که با سرمایه گذاری بر زیرساخت های دیجیتال و برگزاری دوره های بازآموزی برای معلمان، پتانسیل های یادگیری تطبیقی در مدارس سقز فعال تر گردد.

کلیدواژه ها:

یادگیری تطبیقی ، آموزش مبتنی بر داده ، پیشرفت تحصیلی ، دانش آموزان ابتدایی ، شهرستان سقز ، شخصی سازی آموزش