بررسی اثربخشی برنامه های مبتنی بر مدل PERMA بر تاب آوری هیجانی دانش آموزان پایه های اول و دوم ابتدایی

سطح رشدی حساس پایه های اول و دوم ابتدایی، با تغییرات عمیق شناختی، اجتماعی و هیجانی همراه است که کودکان را در معرض چالش های سازگاری متعددی قرار می دهد. تاب آوری هیجانی به عنوان توانایی تحمل، مدیریت و بازیابی از تجربیات هیجانی منفی و استرس زا، یکی از عوامل کلیدی در عبور موفقیت آمیز از این چالش ها و پیشگیری از مشکلات آتی روان شناختی و تحصیلی محسوب می شود. این مقاله به بررسی اثربخشی برنامه های روان شناسی مثبت نگر، به ویژه آن هایی که بر اساس مدل جامع PERMA سلیگمن طراحی شده اند، بر تقویت و توسعه این شایستگی حیاتی در دانش آموزان پایه اول و دوم ابتدایی می پردازد. مدل PERMA که به پنج مولفه اساسی شادکامی (احساسات مثبت)، درگیری، روابط مثبت، معنا و دستاورد استوار است، چارچوبی ساختاریافته را برای طراحی مداخلاتی فراهم می آورد که فراتر از کاهش نشانه های پریشانی، به پرورش منابع درونی و بیرونی رفاه می اندیشد. با استفاده از روش توصیفی-تحلیلی و مرور نظام مند مطالعات انجام شده در این حوزه، یافته ها حاکی از آن است که برنامه های مبتنی بر PERMA، با استفاده از تکنیک های مناسب سن مانند قصه گویی مبتنی بر نقاط قوت، بازی های مشارکتی تقویت کننده روابط، تمرین های ساده قدردانی و شناسایی موفقیت های کوچک، به طور معناداری می توانند موجب افزایش شناسایی و تنظیم هیجانات، تقویت خوش بینی، بهبود مهارت های ارتباطی و در نهایت ارتقای تاب آوری هیجانی کودکان شوند. با این حال، اجرای این برنامه ها با چالش هایی همچون نیاز به آموزش ویژه معلمان، حساسیت محتوای برنامه به تفاوت های فرهنگی، محدودیت زمان درسی و دشواری سنجش نتایج در کودکان کم سال مواجه است. در نتیجه، ادغام تدریجی و فرهنگ سازی شده اصول PERMA در فضای کلاس درس و برنامه های درسی پایه ابتدایی، با همراهی خانواده ها، می تواند به ایجاد نسلی توانمندتر در مواجهه با مقتضیات هیجانی دنیای امروز بینجامد.

کلیدواژه ها:

دل PERMA ، تاب آوری هیجانی ، روان شناسی مثبت نگر ، دانش آموزان ابتدایی (پایه اول و دوم) ، برنامه های مداخله ای ، شادکامی ، درگیری تحصیلی ، تنظیم هیجان