تدوین مکانیزم های کاربردی جهت اجرای ساحت های تربیت در برنامه های درسی و فوق برنامه مدارس

تحول در نظام های آموزشی معاصر مستلزم رویکردی جامع نگر به تربیت است که فراتر از آموزش های شناختی صرف، تمامی ابعاد وجودی فراگیران را در برگیرد. در این راستا، سند تحول بنیادین آموزش وپرورش ایران با تدوین ساحت های شش گانه تربیتی، چارچوبی نظری برای پرورش متوازن و همه جانبه ی دانش آموزان ارائه داده است. اما علیرغم تصریح این ساحت ها در اسناد بالادستی، اجرای موثر آنها در برنامه های درسی و فوق برنامه مدارس با چالش های جدی مواجه است. فقدان مکانیزم های عملیاتی شفاف، نبود پیوند ارگانیک بین برنامه های رسمی و فعالیت های مکمل، و ضعف در طراحی سازوکارهای پایش و ارزشیابی، از موانع اصلی در تحقق این آرمان تربیتی محسوب می شوند. بسیاری از مدارس یا به اجرای تک بعدی و صوری این ساحت ها بسنده کرده اند یا با سردرگمی در چگونگی تلفیق آنها در فرآیندهای یاددهی یادگیری مواجه هستند. این در حالی است که برنامه های فوق برنامه به عنوان ظرفیتی مغفول مانده، می توانند نقش مکملی در تحقق اهداف ساحت های تربیتی ایفا کنند. ضرورت طراحی مکانیزم های کاربردی که هم در طراحی برنامه درسی و هم در سازماندهی فعالیت های مکمل، بتواند این ساحت ها را به صورت عینی و ملموس پیاده سازی کند، بیش از پیش احساس می شود. چنین مکانیزم هایی باید از انعطاف لازم برای تطبیق با شرایط بومی مدارس برخوردار بوده و ضمن در نظر گرفتن نقش محوری معلمان، امکان مشارکت فعال تمامی ذینفعان آموزشی را فراهم آورند. این پژوهش با تمرکز بر این نیاز مبرم، در پی تدوین چارچوبی عملیاتی است که امکان اجرای هماهنگ و نظام مند ساحت های تربیتی را در هر دو حوزه برنامه های درسی رسمی و فوق برنامه مهیا سازد.

کلیدواژه ها:

ساحت های تربیتی ، مکانیزم های اجرایی ، برنامه های درسی ، فعالیت های فوق برنامه ، مدارس.