ارتباط مثبت معلمان و دانش آموزان به عنوان عامل بازدارنده ترک تحصیل

پدیده ی ترک تحصیل یکی از چالش های عمده ی نظام های آموزشی در سراسر جهان به شمار می رود که پیامدهای فردی، اجتماعی و اقتصادی گسترده ای را به دنبال دارد. این معضل تنها به معنای خروج فیزیکی دانش آموز از محیط مدرسه نیست، بلکه نشانه ی ناکامی سیستم آموزشی در جذب، حفظ و پاسخ گویی به نیازهای متنوع فراگیران است. در میان عوامل متعدد موثر بر تصمیم دانش آموز برای ترک تحصیل، از مسائل اقتصادی و خانوادگی گرفته تا ضعف برنامه های درسی، کیفیت رابطه ی بین معلم و دانش آموز به عنوان یک عامل درونی مدرسه، نقشی محوری و تعیین کننده ایفا می کند. ارتباط مثبت و سازنده ی معلم و دانش آموز، که بر پایه ی احترام متقابل، اعتماد، گوش دادن فعال، همدلی و حمایت عاطفی استوار است، می تواند به عنوان یک سپر محافظتی قدرتمند در برابر عوامل دافعه عمل کند. اهمیت این موضوع از آنجا نشات می گیرد که بسیاری از دانش آموزان در آستانه ی ترک تحصیل، احساس بی ارزشی، انزوا و بی تعلقی به فضای مدرسه را تجربه می کنند. یک معلم با ایجاد پیوندی مثبت و انسانی، می تواند این احساسات منفی را خنثی کند، حس تعلق و مسئولیت پذیری را در دانش آموز تقویت نماید و انگیزه ی درونی برای ادامه ی مسیر تحصیل را در او شعله ور سازد. این ارتباط، تنها به انتقال معلومات محدود نمی شود، بلکه عاملی است برای شناسایی به موقع مشکلات، ارائه ی راهنمایی و ایجاد امید به آینده. بنابراین، مساله ی اصلی این است که چگونه می توان با تمرکز بر تقویت و گسترش کیفیت تعاملات معلمان و دانش آموزان، به ویژه برای گروه های آسیب پذیر، گامی موثر در جهت پیشگیری از ترک تحصیل برداشت. این پژوهش درپی واکاوی سازوکار این ارتباط و بررسی ابعاد مختلف آن (از جمله نقش مشاوره ای معلم، ایجاد محیط کلاسی امن و سیستم بازخورد حمایتی) به عنوان یک راهبرد موثر و کم هزینه در کاهش نرخ ریزش تحصیلی است. پر واضح است که توجه به این عامل کیفی، می تواند مکمل سیاست های ساختاری و مالی بوده و به تحقق عدالت آموزشی و تربیت نسلی پایدار کمک شایانی کند.

کلیدواژه ها:

ارتباط مثبت ، ترک تحصیل ، تعامل معلم و دانش آموز ، تعلق مدرسه ای ، پیشگیری.