بررسی نقش احساس کفایت ادراک شده در سرعت یادگیری فردی دانش آموزان

احساس کفایت ادراک شده به عنوان یکی از سازه های کلیدی در روان شناسی تربیتی، نقش بنیادینی در شکل گیری رفتارهای یادگیری و سرعت پیشرفت تحصیلی دانش آموزان ایفا می کند. این احساس به ادراک دانش آموز از میزان توانایی، شایستگی و قابلیت خود در انجام تکالیف آموزشی اشاره دارد و می تواند تعیین کننده ی میزان تلاش، پشتکار، تمرکز و پایداری او در مواجهه با چالش های یادگیری باشد. بسیاری از دانش آموزان دوره ابتدایی، علیرغم برخورداری از توانایی های شناختی لازم، به دلیل تجربه های ناموفق پیشین، بازخوردهای نامناسب یا مقایسه های مکرر، تصویری ضعیف از توانمندی های خود شکل می دهند که این امر منجر به کندی در یادگیری و کاهش اعتماد به نفس تحصیلی آنان می شود.سرعت یادگیری فردی، به عنوان یکی از ابعاد مهم تفاوت های فردی، تحت تاثیر عوامل شناختی، هیجانی و انگیزشی متعددی قرار دارد. احساس کفایت ادراک شده از جمله عواملی است که با تاثیرگذاری بر انگیزش درونی، تنظیم هیجانی و جرات تجربه کردن، می تواند روند یادگیری را تسهیل یا تضعیف کند. دانش آموزانی که خود را قادر به یادگیری می دانند، معمولا با تمرکز بیشتر، تحمل بالاتر در برابر خطا، و تمایل افزون تر به تمرین و تکرار، مسیر یادگیری را سریع تر و موثرتر طی می کنند. در مقابل، دانش آموزانی که احساس ناتوانی دارند، اغلب از فعالیت های یادگیری کناره گیری کرده و در مواجهه با دشواری ها، واکنش های اجتنابی نشان می دهند.این طرح با هدف بررسی نقش احساس کفایت ادراک شده در سرعت یادگیری فردی دانش آموزان دوره ابتدایی و شناسایی راهکارهای آموزشی موثر برای تقویت این احساس در فضای کلاس درس تدوین شده است. در این چارچوب، مولفه هایی نظیر شیوه ی ارائه بازخورد معلم، نوع ارزشیابی، میزان توجه به پیشرفت فردی دانش آموزان، فرصت های تجربه موفقیت تدریجی، و ایجاد فضای امن و حمایتگر روانی در کلاس مورد بررسی قرار می گیرد. تاکید بر فرآیند یادگیری به جای نتیجه نهایی، پذیرش خطا به عنوان بخشی طبیعی از یادگیری و مشارکت فعال دانش آموزان در فعالیت های آموزشی، از جمله راهبردهایی است که می تواند به تقویت احساس کفایت ادراک شده منجر شود.اجرای این رویکرد در محیط آموزشی، ضمن ارتقای باور دانش آموزان نسبت به توانایی های خود، موجب افزایش انگیزش درونی، کاهش اضطراب یادگیری و بهبود خودتنظیمی تحصیلی آنان می شود. همچنین، با تقویت احساس کفایت ادراک شده، دانش آموزان قادر خواهند بود متناسب با ویژگی ها و ظرفیت های فردی خود، سرعت یادگیری مطلوب تری را تجربه کنند. انتظار می رود یافته های این پژوهش بتواند مبنایی علمی برای معلمان و برنامه ریزان آموزشی در جهت طراحی محیط های یادگیری حمایتی، توجه به تفاوت های فردی و ارتقای کیفیت فرآیند یاددهی–یادگیری در دوره ابتدایی فراهم آورد.

کلیدواژه ها:

احساس کفایت ادراک شده ، انگیزش درونی ، سرعت یادگیری ، تفاوت های فردی ، یادگیری فردی