بازنمایی موفقیت تحصیلی در سینمای ایران: تحلیل محتوای کیفی و Implications (پیامدها) برای سلامت روان دانش آموزان

این پژوهش با هدف تحلیل چگونگی بازنمایی مفهوم «موفقیت تحصیلی» در سینمای ایران و استنتاج پیامدهای احتمالی آن برای سلامت روان دانش آموزان انجام شد. روش تحقیق، تحلیل محتوای کیفی با رویکرد کتابخانه ای بود و جامعه آماری آن، فیلم های سینمایی ایرانی مرتبط با موضوع تحصیل از دهه ۱۳۷۰ تا ۱۴۰۰ را شامل می شد. با استفاده از نمونه گیری هدفمند، ۱۲ فیلم شاخص انتخاب و با ابزار فهرست تحلیل محتوای محقق ساخته مورد بررسی قرار گرفتند. داده ها با روش تحلیل مضمونی تحلیل شدند. یافته ها نشان داد که موفقیت تحصیلی عمدتا به شکلی تک بعدی، نتیجه محور و معادل با قبولی در کنکور یا کسب نمره عالی بازنمایی شده است. شخصیت ها در قالب دوگانه موفق/شکست خورده ارائه شده اند که اولی با ویژگی هایی مانند ریاضت کشی و اضطراب و دومی با شادی اجتماعی اما بی ارزش در سایه شکست همراه است. نقش خانواده عموما فشارآور و نهاد مدرسه حمایت گر نبوده و پیامدهای روان شناختی منفی چون اضطراب و کاهش عزت نفس به تصویر کشیده شده اند. در نهایت، نتایج حاکی از آن است که این بازنمایی می تواند به عنوان عاملی فرهنگی در تشدید چالش های سلامت روان دانش آموزان عمل کند. بر این اساس، توسعه سواد رسانه ای انتقادی و حمایت از تولید آثار با تصاویر چندبعدی از موفقیت پیشنهاد می شود.

کلیدواژه ها:

موفقیت تحصیلی ، سینمای ایران ، تحلیل محتوا ، سلامت روان ، دانش آموزان ، بازنمایی