تاثیر یادگیری مبتنی بر مسئله (PBL) بر تقویت مهارت های ارتباطی و کار تیمی در محیط های آموزشی

در نظام های آموزشی معاصر که با چالش های پیچیده ای همچون فاصله افتادن محتوای درسی از نیازهای دنیای واقعی، کاهش انگیزه دانش آموزان و ضعف در توانمندسازی فراگیران برای حل مسائل پیچیده مواجه هستند، یادگیری مبتنی بر مسئله (PBL) به عنوان رویکردی نوین و سازنده مطرح شده است که با قراردادن مسئله واقعی و چالش محور در مرکز فرآیند یادگیری، دانش آموزان را از نقش منفعل گیرنده اطلاعات به بازیگر فعال و مسئولیت پذیر در کشف دانش تبدیل می کند؛ این روش که ریشه در فلسفه سازنده گرایی دارد، نه تنها به عمق بخشی به یادگیری مفاهیم می پردازد، بلکه به طور ذاتی فضایی همکارانه و تعاملی را برای تبادل ایده، مذاکره معنایی و تولید جمعی دانش فراهم می آورد که زمینه ساز رشد مهارت های ارتباطی و کار تیمی محسوب می شود. اهمیت بررسی تاثیر PBL بر این مهارت ها از آن جهت حیاتی است که در دنیای امروز که موفقیت فردی و سازمانی به شدت به توانایی همکاری موثر، گوش دادن فعال، بیان شفاف و حل تعارض در گروه های متنوع وابسته است، آموزشگاه ها نمی توانند تنها بر انتقال محتوای درسی تمرکز کنند و باید به پرورش شهروندانی توانمند در برقراری ارتباط سالم و مشارکت سازنده در تیم ها بپردازند؛ علاوه بر این، مهارت های ارتباطی و کار تیمی نه تنها پیش نیاز یادگیری معنادار در خود محیط آموزشی هستند، بلکه به عنوان مهارت های زندگی پایه ای برای سازگاری اجتماعی، موفقیت شغلی آینده و سلامت روابط بین فردی عمل می کنند و نادیده گرفتن آن ها می تواند به گسست آموزشی و ناتوانی فراگیران در عرصه های فراتر از مدرسه دامن بزند. ضرورت پژوهش در این حوزه نیز در پرتو شکاف تحقیقاتی قابل توجه آشکار می شود؛ زیرا علیرغم رشد استفاده از PBL در سطح جهانی، بسیاری از مطالعات موجود بر سنجش تاثیر این روش بر کسب دانش محتوایی یا مهارت های شناختی تمرکز کرده اند و به ندرت به بررسی سیستماتیک و چندبعدی تاثیر آن بر ابعاد مختلف مهارت های ارتباطی مانند گوش دادن همدلانه، بیان استدلال منطقی، پذیرش دیدگاه های متفاوت و کار تیمی از جمله تقسیم بندی وظایف، حل تعارض گروهی و مسئولیت پذیری جمعی پرداخته اند، در حالی که این مهارت ها اغلب به صورت ضمنی و در طول فرآیند تعامل گروهی شکل می گیرند و نیازمند ابزارهای سنجش کیفی و کمی دقیق هستند.

کلیدواژه ها:

یادگیری مبتنی بر مسئله ، مهارت های ارتباطی ، کار تیمی ، محیط های آموزشی ، یادگیری همکارانه