جایگاه عزت نفس در عملکرد تحصیلی دانش آموزان

عزت نفس به عنوان ارزیابی کلی فرد از ارزشمندی خویش، نقش محوری در شکل گیری شخصیت، رفتار و سلامت روان ایفا می کند. ویلیام جیمز آن را حاصل نسبت موفقیت ها به انتظارات فرد می داند؛ کارل راجرز بر نیاز به پذیرش مثبت بدون قید و شرط تاکید می کند؛ آبراهام مزلو جایگاه آن را در سلسله مراتب نیازها بالاتر از نیازهای ایمنی و پیش از خودشکوفایی قرار می دهد. دیدگاه شناختی، عزت نفس را مجموعه ای از باورها و ارزیابی های شناختی درباره خود می داند که تحت تاثیر افکار خودکار منفی قرار دارد، درحالی که روان شناسی اجتماعی نقش تعاملات و مقایسه های اجتماعی را برجسته می سازد. عزت نفس در طول زندگی تحت تاثیر تجربیات تحصیلی، شغلی و فرهنگی قرار می گیرد و پویا و غیرایستا است. در دنیای معاصر، تاکید بر خوددوستی و تعیین مرزهای سالم، اهمیت ویژه ای یافته است. چالش های اصلی در این حوزه شامل ابهام مفهومی، نقش تربیتی خانواده و نظام آموزشی رقابتی، و تاثیر منفی شبکه های اجتماعی و معیارهای غیرواقع بینانه است. پژوهش ها نشان می دهند که عزت نفس سالم با سلامت روان، سازگاری و کیفیت روابط ارتباط معناداری دارد و مداخلات مبتنی بر خودآگاهی و اصلاح باورهای منفی در تقویت آن موثرند. درنهایت، عزت نفس به عنوان یک سازه چندبعدی، نیازمند پذیرش واقع بینانه خود و برنامه های جامع در خانواده و محیط های آموزشی است تا به عنوان پایه ای برای بهزیستی و زندگی رضایت بخش عمل کند.

کلیدواژه ها:

معلم ، دانش آموز ، عزت نفس ، عملکرد تحصیلی