نقش برنامه های هنری-فرهنگی در تقویت شادی و بهزیستی عاطفی فراگیران

برنامه های هنری-فرهنگی در مدارس به عنوان حلقه ای گم شده یا کم رنگ در نظام آموزشی بسیاری از جوامع، ظرفیت بی بدیلی در غنی سازی زندگی عاطفی و تجربیات دانش آموزان دارند. این برنامه ها که شامل هنرهای تجسمی، نمایشی، موسیقی، ادبیات و فعالیت های گروهی فرهنگی است، می توانند به فراسوی اهداف صرفا آموزشی رفته و به پرورش حس شادی، لذت و بهزیستی عاطفی که از ارکان سلامت روان هستند، کمک کنند. با این حال، مساله اصلی این است که در عمل، نظام های آموزشی تحت فشار برنامه های درسی فشرده و اولویت دهی به دروس اصلی و آزمون های استاندارد، اغلب فرصت و منابع لازم را برای اجرای موثر و مستمر این گونه برنامه ها اختصاص نمی دهند. هنر و فرهنگ به عنوان فعالیتی حاشیه ای، اختیاری یا فوق برنامه ای سطحی تلقی می شود که ارتباط ذاتی آن با نیازهای هیجانی و اجتماعی فراگیران نادیده گرفته می شود. این غفلت در حالی رخ می دهد که شواهد پژوهشی نشان می دهد مشارکت در فعالیت های هنری می تواند به عنوان ابزاری برای بیان هیجانات پیچیده، کاهش استرس، افزایش عزت نفس، تقویت همدلی و ایجاد حس تعلق جمعی عمل نماید. فقدان این مجراهای سالم ابراز وجود و ارتباط، می تواند فضای مدرسه را به محیطی یک بعدی، خشک و حتی استرس زا تبدیل کند که در آن شادی اصیل و تجربه های مثبت مشترک جایگاهی محدود دارند. بنابراین، انجام یک پژوهش توصیفی با هدف بررسی دقیق نقش و جایگاه فعلی برنامه های هنری-فرهنگی در تقویت شادی و بهزیستی عاطفی فراگیران، از اهمیت و ضرورتی اساسی برخوردار است. چنین مطالعه ای می تواند با توصیف انواع فعالیت های موجود، میزان مشارکت دانش آموزان، کیفیت اجرا و موانع پیش رو، تصویری روشن از شکاف بین ظرفیت های این برنامه ها و واقعیت کنونی ارائه دهد. نتایج این پژوهش می تواند مبنایی قوی برای سیاست گذاران و دست اندرکاران آموزش و پرورش فراهم آورد تا با بازنگری در اولویت ها، برنامه های هنری-فرهنگی را از حاشیه به متن آورده و آن ها را به بخشی جدایی ناپذیر از فرآیند تربیتی تبدیل کنند، تا مدرسه نه تنها مکانی برای یادگیری، بلکه فضایی برای تجربه شادکامی و رشد عاطفی همه جانبه باشد.

کلیدواژه ها:

برنامه های هنری-فرهنگی ، شادی ، بهزیستی عاطفی ، مشارکت دانش آموزی ، فرآیند تربیتی