بررسی تاثیر شیوه های مدیریت مشارکتی مدرسه بر سلامت روانی و پیوستگی اجتماعی معلمان

در ساختار نظام آموزشی، مدیران مدرسه نقش تعیین کننده ای در ایجاد فضای روانی و اجتماعی حاکم بر محیط کار معلمان دارند. سلامت روانی معلمان که شامل احساس رفاه، رضایت شغلی و توانایی مقابله با استرس های کاری است، و نیز پیوستگی اجتماعی آنان که به معنای احساس تعلق، حمایت متقابل و مشارکت در شبکه روابط مثبت در مدرسه است، از عوامل کلیدی در اثربخشی آموزشی و پایداری نیروی انسانی محسوب می شوند. در این میان، شیوه مدیریت مشارکتی که بر اساس تفویض اختیار، احترام به نظرات، تصمیم گیری جمعی و ایجاد حس مالکیت مشترک استوار است، می تواند تاثیر به سزایی بر تقویت این دو مولفه حیاتی داشته باشد. با این حال، مساله اصلی این است که در بسیاری از مدارس، الگوهای مدیریتی همچنان بر پایه سلسله مراتب اداری سنتی، تصمیم گیری متمرکز و نظارت یک سویه استوار است. در چنین شرایطی، معلمان اغلب به عنوان مجریان دستورات دیده می شوند و فرصت اندکی برای ابراز دیدگاه ها، مشارکت در برنامه ریزی های مرتبط با کار خود و احساس تاثیرگذاری بر محیط پیرامون دارند. این وضعیت می تواند به احساس بی قدرتی، انزوا، فرسودگی شغلی و کاهش تعهد حرفه ای منجر شود که همگی سلامت روانی و انسجام اجتماعی آنان را تضعیف می کنند. بنابراین، بررسی تاثیر شیوه های مدیریت مشارکتی بر این جنبه های مهم از زندگی حرفه ای معلمان، ضرورتی انکارناپذیر است. یک پژوهش توصیفی می تواند با تحلیل میزان به کارگیری مولفه های مدیریت مشارکتی در مدارس و ارتباط آن با شاخص های سلامت روانی و احساس پیوستگی اجتماعی در میان معلمان، درک دقیق تری از این رابطه ارائه دهد. نتایج چنین مطالعه ای می تواند چارچوبی علمی برای بازآموزی مدیران مدارس و ترویج فرهنگ مدیریت مشارکتی فراهم کند، فرهنگی که نه تنها به بهبود عملکرد مدرسه می انجامد، بلکه با ارتقای کیفیت زندگی کاری معلمان، سرمایه انسانی ارزشمند نظام آموزشی را حفظ و تقویت می نماید.

کلیدواژه ها:

مدیریت مشارکتی ، سلامت روانی معلمان ، پیوستگی اجتماعی ، رضایت شغلی ، محیط کار مدرسه