ارزیابی مقایسه ای الگوهای آموزشی سنتی و پیشرفته در نظام مدرسه ای

در گذار از جامعه صنعتی به عصر دانش، ضرورت بازاندیشی در کارکرد و روش های نظام مدرسه ای به منظور پاسخگویی به نیازهای پیچیده فردا، بیش از هر زمان دیگری احساس می شود. در این مسیر، مقایسه الگوهای آموزشی سنتی و پیشرفته می تواند چراغ راهی برای تحول آگاهانه باشد. الگوهای سنتی که اغلب بر محوریت معلم، انتقال یک سویه دانش از پیش تعیین شده، کلاس های درس ثابت و ارزشیابی های کمی پایه گذاری شده اند، سال هاست که ساختار غالب مدارس را تشکیل می دهند. در مقابل، الگوهای پیشرفته آموزشی که با عناوینی مانند یادگیری مشارکتی، دانش آموزمحوری، یادگیری مبتنی بر پروژه و تلفیق فناوری شناخته می شوند، بر فعال سازی نقش دانش آموز، پرورش تفکر نقاد و حل مسئله، انعطاف پذیری در زمان و مکان یادگیری و توجه به ارزیابی تکوینی و کیفی تاکید دارند. مساله اصلی این است که علی رغم شواهد رو به رشد در حمایت از اثربخشی رویکردهای نوین در آماده سازی دانش آموزان برای دنیای واقعی، بسیاری از مدارس در عمل، در میانه این دو پارادایم گرفتار آمده اند. به عبارت دیگر، گرچه ممکن است شعارها و عناوین جدید به کار روند، ولی در عمق فرآیندهای کلاسی و مدیریتی، ساختارهای سنتی به قوت خود باقی است. این تعارض و ناهماهنگی نه تنها باعث سردرگمی معلمان و دانش آموزان می شود، بلکه مانع دستیابی به مزایای کامل هیچ یک از الگوها شده و ممکن است به افت کیفیت واقعی آموزش بینجامد. بنابراین، انجام یک ارزیابی مقایسه ای توصیفی که به بررسی تطبیقی مبانی، فرآیندها، نقاط قوت، ضعف و نتایج این دو گونه الگو در بافت نظام مدرسه ای کنونی بپردازد، از ضرورت بالایی برخوردار است. چنین پژوهشی می تواند تصویری شفاف از میزان نفوذ و تلفیق این الگوها ارائه داده و موانع ساختاری و فرهنگی موجود در مسیر تحول را شناسایی کند. نتایج این ارزیابی می تواند به سیاست گذاران و مدیران آموزشی کمک نماید تا با درکی واقع بینانه، گام هایی مستحکم در جهت طراحی نظام آموزشی تلفیقی و کارآمد بردارند که در عین حفظ نقاط قوت روش های اثبات شده گذشته، ظرفیت های بی نظیر رویکردهای نوین را نیز برای تربیت شهروندان توانمند آینده به خدمت گیرد.

کلیدواژه ها:

الگوهای آموزشی سنتی ، الگوهای آموزشی پیشرفته ، نظام مدرسه ای ، یادگیری دانش آموزمحور ، ارزیابی تطبیقی