نقش آموزش و پرورش در شکوفایی مهارت های رهبری یادگیرندگان در مدارس

امروزه نیاز به رهبرانی با قابلیت ایجاد تحول مثبت و هدایت جامعه در مسیر پیشرفت، یکی از ضروریات اساسی جوامع در حال تحول است. پرورش این نوع رهبری که بر پایه ویژگی هایی چون بینش آینده نگر، انگیزه بخشی الهام بخش، توجه فردی و تحریک فکری استوار است، باید از دوران دانش آموزی و در کانون اصلی تجربیات آنان یعنی محیط آموزشی آغاز گردد. مدرسه به عنوان یک سیستم اجتماعی پیچیده، ظرفیت آن را دارد که با طراحی آگاهانه فضاها، روابط و فرآیندهای خود، بستری برای تجربه و درونی سازی مولفه های رهبری تحول آفرین فراهم آورد. با این حال، مساله اصلی این است که بسیاری از محیط های آموزشی کنونی، به دلیل ساختارهای سلسله مراتبی و انعطاف ناپذیر، برنامه های درسی متمرکز و آزمون محور، و روش های تدریس یک سویه، عملا دانش آموزان را در جایگاهی منفعل قرار می دهند. در چنین شرایطی، فرصت های کمتری برای آنان ایجاد می شود تا ایده های نو ارائه دهند، در تصمیم گیری های موثر مشارکت کنند، مسئولیت پروژه های مبتکرانه را بر عهده بگیرند یا الهام بخش هم سالان خود باشند. این شکاف بین ظرفیت ذاتی محیط آموزشی و عملکرد فعلی آن، لزوم انجام پژوهشی توصیفی را آشکار می سازد. بررسی نقش محیط آموزشی در شکوفایی رهبری تحول آفرین می تواند با تحلیل ابعادی چون سبک مدیریت مدرسه، کیفیت تعامل معلم و دانش آموز، محتوای برنامه های درسی و فوق برنامه، و نیز فرهنگ حاکم بر مدرسه، موانع و عوامل تسهیل کننده این مهم را شناسایی نماید. نتایج چنین مطالعه ای می تواند نقشه ای عملی برای مدیران و برنامه ریزان آموزشی ترسیم کند تا با ایجاد محیط های یادگیری مشارکتی، مبتنی بر اعتماد و احترام متقابل، زمینه را برای ظهور نسلی از دانش آموزان تحول آفرین فراهم آورند.

کلیدواژه ها:

محیط آموزشی ، رهبری تحول آفرین ، برنامه های درسی ، تعامل معلم و دانش آموز ، فرهنگ مدرسه