برنامه های فرهنگی غیردرسی و نقش آنها در پرورش سلامت روانی مثبت در مدارس

در چشم انداز جامع نگر به آموزش و پرورش، سلامت روانی مثبت که فراتر از نبود بیماری و دربرگیرنده احساس رضایت، معنا، ارتباط موثر و رشد فردی است، به عنوان بستر ضروری برای یادگیری و شکوفایی استعدادها شناخته می شود. مدارس به عنوان کانون اصلی شکل گیری تجربیات نوجوانان، مسئولیتی فراتر از آموزش های رسمی داشته و می توانند با طراحی هوشمندانه فضاها و فرصت های غیررسمی، به تقویت این سلامت بپردازند. در این میان، برنامه های فرهنگی غیردرسی مانند انجمن های دانش آموزی، کارگاه های هنری و ادبی، فعالیت های داوطلبانه، مسابقات گروهی و برنامه های مبتنی بر طبیعت، پتانسیل بالایی برای ایجاد حس شایستگی، تعلق، لذت و معناداری در دانش آموزان دارند. این برنامه ها با خلق فرصت هایی برای موفقیت در عرصه های متفاوت از کلاس درس، تقویت روابط اجتماعی و ابراز خلاقانه هیجانات، می توانند به عنوان عوامل محافظتی در برابر استرس و چالش های روانی عمل کنند. با این حال، مساله اصلی این است که در نظام آموزشی کنونی که اغلب با چالش کمبود زمان، منابع و اولویت دهی مطلق به نتایج آزمون های درسی مواجه است، اینگونه برنامه ها عمدتا در حاشیه قرار گرفته، فاقد ساختار منسجم و پایداری لازم هستند و یا صرفا برای تعداد محدودی از دانش آموزان فعال ارائه می شوند. این غفلت باعث می شود ظرفیت عظیم این فعالیت ها در ایجاد محیطی حمایتگر و غنی برای سلامت روانی همگانی نادیده گرفته شود. بنابراین، بررسی توصیفی نقش و جایگاه واقعی برنامه های فرهنگی غیردرسی در پرورش سلامت روانی مثبت در مدارس، از اهمیت بسزایی برخوردار است. چنین پژوهشی می تواند با ترسیم وضعیت موجود، شناسایی موانع اجرایی و بیان تجربیات موفق، اطلاعات ارزشمندی در اختیار دست اندرکاران قرار دهد تا با بازتعریف جایگاه این برنامه ها، گامی بلند در جهت تبدیل مدارس به محیط های سرزنده و توانمندساز برای تمامی دانش آموزان بردارند.

کلیدواژه ها:

برنامه های فرهنگی غیردرسی ، سلامت روانی مثبت ، مدارس ، فعالیت های گروهی ، تعلق خاطر