طراحی و اعتباربخشی محتوای آموزشی بومی شده مبتنی بر ادبیات شفاهی سیستان و بلوچستان برای تقویت مهارت های خواندن و درک مطلب فارسی آموزان ابتدایی مناطق دوزبانه

این پژوهش با هدف طراحی و اعتباربخشی محتوای آموزشی بومی شده مبتنی بر ادبیات شفاهی سیستان و بلوچستان برای تقویت مهارت های خواندن و درک مطلب فارسی آموزان ابتدایی مناطق دوزبانه انجام شد. دانش آموزان دوزبانه این مناطق به دلیل فاصله فرهنگی و زبانی بین محتوای متداول کتب درسی فارسی و تجربیات زندگی روزمره خود، اغلب در کسب مهارت های زبانی فارسی با چالش مواجه هستند. این مطالعه با رویکرد ترکیبی (کیفی-کمی) و در دو فاز اجرا گردید. در فاز اول (کیفی)، با استفاده از روش تحقیق «موردی» و با ابزارهای مصاحبه نیمه ساختاریافته با گویشوران مسن و معلمان بومی و همچنین تحلیل اسناد، نمونه هایی غنی از گونه های ادبیات شفاهی منطقه (مانند لالایی ها، ترانه های کودکانه، متل ها، ضرب المثل ها و افسانه های محلی) گردآوری، مستندسازی و بر اساس اصول روان شناسی یادگیری و زبان آموزی، به محتوای آموزشی مناسب پایه های دوم و سوم ابتدایی تبدیل شد. در فاز دوم (کمی)، جهت اعتباربخشی محتوای طراحی شده، از نظر ۲۰ نفر از متخصصان برنامه ریزی درسی، زبان آموزی و معلمان مجرب منطقه با استفاده از پرسشنامه محقق ساخته بهره گرفته شد. یافته ها نشان داد محتوای طراحی شده از نظر «تناسب فرهنگی»، «جذابیت»، «سطح دشواری مناسب» و «قابلیت تقویت درک مطلب» دارای اعتبار مطلوب (با میانگین بالای ۴ از ۵) از دیدگاه خبرگان است. این محتوا می تواند به عنوان یک ماده آموزشی مکمل در کنار کتاب رسمی فارسی، در راستای تقویت مهارت خواندن و ایجاد پیوند عاطفی-شناختی مثبت با زبان فارسی به کار گرفته شود.

کلیدواژه ها:

ادبیات شفاهی ، بومی سازی آموزش ، مناطق دوزبانه ، مهارت خواندن ، درک مطلب فارسی ، سیستان و بلوچستان ، دوره ابتدایی