طراحی الگوی تربیت بدنی فلسفه مبنا برای پرورش جسمانی-اخلاقی دانش آموزان دوره ابتدایی: تلفیق حکمت عملی، فیزیولوژی ورزشی و ادبیات فارسی

هدف این پژوهش، طراحی و اعتباریابی الگوی تربیت بدنی فلسفه مبنا برای پرورش همه جانبه (جسمانی-اخلاقی) دانش آموزان دوره ابتدایی بود. این الگو با تلفیق سه حوزه حکمت عملی (فلسفه اخلاق)، فیزیولوژی ورزشی و ادبیات فارسی طراحی شد تا خلا نظری و عملی موجود در برنامه های تربیت بدنی صرفا مهارت محور را پر کند. پژوهش حاضر با رویکرد آمیخته اکتشافی انجام شد. در فاز کیفی و با روش تحلیل مضمون متون فلسفی-اخلاقی اسلامی، ادبیات تعلیمی فارسی و علوم ورزشی، مولفه های الگو استخراج و با استفاده از روش دلفی فازی در سه راند توسط ۱۵ خبره (متخصصان فلسفه تربیت، فیزیولوژی ورزشی، ادبیات کودک و برنامه ریزی درسی) اعتبارسنجی و الگوی نهایی طراحی گردید. در فاز کمی، الگوی طراحی شده به روش تحلیل عاملی تاییدی و با استفاده از پرسشنامه ی محقق ساخته بر روی نمونه ای شامل ۳۲۰ معلم تربیت بدنی و آموزش ابتدایی که به روش نمونه گیری تصادفی خوشه ای انتخاب شده بودند، اعتباریابی شد. یافته های کیفی منجر به طراحی الگویی با پنج بعد اصلی شد: مبانی انسان شناختی و اخلاقی، اهداف تربیتی تلفیقی، اصول راهنما (مانند تلفیق عقلانیت، هیجان و حرکت، توجه به مراحل رشد)، راهبردهای اجرایی (شامل فعالیت های بدنی هدفمند، قصه گویی اخلاق محور، گفت وگوهای فلسفی پس از فعالیت) و ارزشیابی فرآیندمحور. نتایج تحلیل عاملی تاییدی نشان دهنده برازش مطلوب مدل اندازه گیری و تایید ساختار پنج بعدی آن بود. این الگو، چارچوبی نوآورانه برای تبدیل ساعت تربیت بدنی به یک گفتمان تربیتی یکپارچه ارائه می دهد که در آن حرکت بدنی، بستری برای تفکر اخلاقی، درک زیبایی شناختی و رشد فضیلت های انسانی است.

کلیدواژه ها:

تربیت بدنی فلسفه مبنا ، پرورش جسمانی-اخلاقی ، حکمت عملی ، فیزیولوژی ورزشی ، ادبیات فارسی ، دوره ابتدایی ، الگوی تلفیقی.