تحلیل چندسطحی تاثیر آموزش های تلفیقی (جمعیت شناسی، نانوشیمی، معارف اسلامی و علوم اجتماعی) بر نگرش به پدیده های اجتماعی-زیستی و مسئولیت پذیری اخلاقی در دانش آموزان دوره دوم متوسطه

هدف این پژوهش، طراحی و سنجش تاثیر یک مداخله آموزشی تلفیقی مبتنی بر چهار حوزه جمعیت شناسی، نانوشیمی، معارف اسلامی و علوم اجتماعی بر نگرش دانش آموزان به پدیده های اجتماعی-زیستی پیچیده و تقویت مسئولیت پذیری اخلاقی آنان است. جهان امروز با مسائل به هم تنیده ای مانند رشد جمعیت، آلودگی های نوظهور (مثل آلودگی های نانویی)، تضادهای اخلاقی در فناوری و نابرابری های اجتماعی مواجه است که درک و مواجهه با آن ها نیازمند رویکردی میان رشته ای و چندوجهی است. این مطالعه با روش شبه آزمایشی و طرح پیش آزمون-پس آزمون با گروه کنترل انجام شد. جامعه آماری شامل دانش آموزان پایه یازدهم رشته علوم انسانی و علوم تجربی در شهر تبریز بود که از میان آنان ۸۰ نفر به روش نمونه گیری تصادفی خوشه ای انتخاب و در دو گروه آزمایش و کنترل جایگزین شدند. ابزارها شامل پرسشنامه نگرش به مسائل اجتماعی-زیستی و مقیاس مسئولیت پذیری اخلاقی بود. گروه آزمایش به مدت ۱۴ جلسه تحت آموزش تلفیقی قرار گرفت که در آن مسائل واحدی (مانند "پیامدهای جمعیتی و اخلاقی نانوذرات در محیط زیست") از چهار منظر تخصصی تحلیل می شد. داده ها با استفاده از تحلیل کوواریانس چندمتغیره (MANCOVA) تحلیل شد. یافته ها نشان دهنده بهبود معنادار نگرش در گروه آزمایش نسبت به گروه کنترل بود. این بهبود در مولفه های درک پیچیدگی، احساس ارتباط شخصی و نگرانی آگاهانه مشهود بود. همچنین، سطح مسئولیت پذیری اخلاقی در گروه آزمایش به طور معناداری افزایش یافت. این مطالعه نشان می دهد که آموزش تلفیقی می توانند ظرفیت درک مسائل چندبعدی و حس تعهد اخلاقی را در نسل آینده تقویت کند.

کلیدواژه ها:

آموزش تلفیقی ، میان رشته ای ، جمعیت شناسی ، نانوشیمی ، معارف اسلامی ، علوم اجتماعی ، نگرش اجتماعی-زیستی ، مسئولیت پذیری اخلاقی ، دانش آموزان متوسطه.