تاثیر محیط فیزیکی مدرسه بر یادگیری و سلامت روان دانش آموزان

محیط فیزیکی مدرسه به عنوان یکی از مهم ترین عناصر تاثیرگذار بر تجربه آموزشی و تربیتی دانش آموزان، نقشی کلیدی در شکل گیری فرایندهای یادگیری و سلامت روان ایفا می کند. با وجود پیشرفت های نظری در زمینه معماری آموزشی و روان شناسی محیط، در بسیاری از مدارس کشور، این مولفه همچنان مورد غفلت واقع شده و در حد یک ضرورت ساختمانی تقلیل یافته است. هدف از این مقاله، بررسی تحلیلی تاثیر محیط فیزیکی مدرسه بر یادگیری و بهداشت روانی دانش آموزان با رویکردی توصیفی–تحلیلی و مبتنی بر منابع معتبر داخلی و خارجی است.نتایج بررسی ها نشان می دهد که عواملی همچون نور طبیعی، رنگ، تهویه، چیدمان کلاس، کیفیت صدا، فضای سبز، طراحی انعطاف پذیر و وجود فضاهای باز و تعاملی، به طور مستقیم بر تمرکز، حافظه، انگیزش، و مشارکت دانش آموزان در فرایند یادگیری تاثیرگذارند. همچنین این عناصر بر تعادل هیجانی، کاهش اضطراب، افزایش حس امنیت و احساس تعلق به مدرسه تاثیر معنادار دارند. در مقابل، وضعیت نامطلوب فضاهای آموزشی در بسیاری از مدارس ایران، به ویژه در مناطق کم برخوردار، منجر به افت تحصیلی، فرسایش روانی و احساس بیگانگی از مدرسه شده است.در پایان، مقاله با ارائه مجموعه ای از راهکارهای طراحی بهینه فضای آموزشی و تاکید بر ضرورت نگاه انسان محور در برنامه ریزی محیطی، بر این نکته تاکید می کند که مدرسه باید نه فقط محل آموزش، بلکه فضایی برای رشد روانی و اجتماعی دانش آموزان باشد.

کلیدواژه ها:

محیط فیزیکی مدرسه ، یادگیری ، سلامت روان ، طراحی آموزشی ، نور و رنگ ، فضای باز ، معماری انسان محور