بررسی تاثیر آموزش مبتنی بر هوش مصنوعی بر توسعه مهارت های حل مسئله و تفکر تحلیلی دانش آموزان در مدارس متوسطه و ابتدایی

هدف از این پژوهش، بررسی تاثیر به کارگیری روش های آموزش مبتنی بر هوش مصنوعی بر سطح مهارت های حل مسئله و تفکر تحلیلی دانش آموزان مقاطع ابتدایی و متوسطه بوده است. این پژوهش از نوع کاربردی و با روش نیمه آزمایشی و طرح پیش آزمون-پس آزمون با گروه کنترل انجام شده است. جامعه آماری پژوهش را دانش آموزان پایه های ششم ابتدایی و نهم متوسطه اول یک منطقه آموزشی در سال تحصیلی ۱۴۰۲-۱۴۰۱ تشکیل دادند که از میان آن ها ۸۰ دانش آموز به روش نمونه گیری خوشه ای تصادفی انتخاب و در دو گروه آزمایش و کنترل گمارش شدند. گروه آزمایش به مدت ۱۲ جلسه تحت آموزش ریاضی و علوم با استفاده از پلتفرم های هوشمند آموزشی تطبیقی و محیط های شبیه سازی مسئله محور قرار گرفت، در حالی که گروه کنترل به روش سنتی آموزش دید. ابزارهای گردآوری داده ها شامل آزمون استاندارد مهارت حل مسئله هپنر و پترسون و آزمون سنجش تفکر تحلیلی واتسون-گلیزر بودند. داده ها با استفاده از روش های آمار توصیفی و استنباطی (تحلیل کوواریانس) و به کمک نرم افزار SPSS نسخه ۲۶ مورد تحلیل قرار گرفت. یافته ها نشان داد که میانگین نمرات پس آزمون مهارت حل مسئله و تفکر تحلیلی در گروه آزمایش به طور معناداری بالاتر از گروه کنترل بود (۰.۰۵>p). این تفاوت در دانش آموزان مقطع متوسطه نسبت به ابتدایی چشمگیرتر بود. نتایج این مطالعه حاکی از آن است که یکپارچه سازی هوش مصنوعی در فرآیند آموزش، با ارائه مسائل پیچیده و شخصی سازی شده، بازخورد فوری و مسیرهای یادگیری انعطاف پذیر، می تواند به عنوان یک راهبرد موثر در پرورش مهارت های حل مسئله و تفکر تحلیلی دانش آموزان عمل نماید. بر این اساس، پیشنهاد می شود با برنامه ریزی برای آموزش معلمان و تامین زیرساخت های لازم، بستر مناسب برای بهره گیری از قابلیت های هوش مصنوعی در راستای تقویت مهارت های شناختی سطح بالا فراهم گردد.

کلیدواژه ها:

هوش مصنوعی در آموزش ، آموزش تطبیقی ، مهارت حل مسئله ، تفکر تحلیلی ، دانش آموزان ابتدایی و متوسطه.