تحلیل کیفی فرآیند شکل گیری هویت تحصیلی در دانش آموزان دوره گذار (از ابتدایی به متوسطه)

دوره گذار از آموزش ابتدایی به متوسطه یکی از حساس ترین مقاطع تحصیلی در زندگی آموزشی دانش آموزان محسوب می شود که با تغییرات شناختی، هیجانی و اجتماعی همراه است. در این دوره، دانش آموزان با انتظارات آموزشی جدید، روابط متفاوت با معلمان و همسالان و ساختارهای ارزشیابی پیچیده تری مواجه می شوند که می تواند نقش مهمی در شکل گیری هویت تحصیلی آنان ایفا کند. هویت تحصیلی به عنوان بخشی از هویت فردی، نشان دهنده ادراک دانش آموز از خود به عنوان یادگیرنده و تفسیر او از جایگاهش در نظام آموزشی است. با وجود اهمیت این مفهوم، فرآیند شکل گیری هویت تحصیلی در دوره گذار، به ویژه در بافت فرهنگی نظام آموزشی ایران، کمتر مورد بررسی کیفی قرار گرفته است.هدف این پژوهش، تحلیل عمیق و کیفی فرآیند شکل گیری هویت تحصیلی در دانش آموزان دوره گذار از ابتدایی به متوسطه است. پژوهش حاضر با رویکرد کیفی و با بهره گیری از راهبرد تحلیل مضمون، تلاش می کند تجربه زیسته دانش آموزان را در مواجهه با تغییرات آموزشی، انتظارات خانواده و مدرسه، و تجربیات موفقیت یا ناکامی تحصیلی واکاوی کند. داده ها از طریق مصاحبه های نیمه ساختارمند گردآوری و پس از کدگذاری و استخراج مضامین اصلی، مورد تحلیل قرار می گیرند.یافته های پژوهش می تواند به شناسایی عوامل زمینه ساز شکل گیری هویت تحصیلی مثبت یا منفی در این دوره حساس کمک کند و تصویری جامع از چگونگی درونی سازی نقش «دانش آموز بودن» توسط یادگیرندگان ارائه دهد. نتایج این مطالعه می تواند مبنایی برای طراحی مداخلات آموزشی و مشاوره ای موثر، به ویژه در مدارس دوره اول متوسطه، فراهم آورد و به سیاست گذاران و معلمان در حمایت از دانش آموزان در این مقطع بحرانی یاری رساند.

کلیدواژه ها:

هویت تحصیلی ، دوره گذار تحصیلی ، پژوهش کیفی ، دانش آموزان متوسطه اول ، تجربه زیسته