انگیزش بیرونی و عملکرد تحصیلی؛ فرصتی یا چالش؟/

چکیده:انگیزش به عنوان نیروی محرکه رفتار انسان، نقشی حیاتی در فرآیندهای یادگیری و آموزش ایفا می کند. در میان انواع انگیزش، انگیزش بیرونی که بر پاداش ها، نمرات، تایید اجتماعی و اجتناب از تنبیه استوار است، همواره به عنوان یک شمشیر دو لبه در نظام های آموزشی مورد بحث بوده است. هدف این مقاله بررسی عمیق و همه جانبه تاثیرات انگیزش بیرونی بر عملکرد تحصیلی دانش آموزان و دانشجویان است. این پژوهش مروری با تحلیل ادبیات موجود و با استناد به منابع پژوهشی ایرانی، نشان می دهد که اگرچه انگیزش بیرونی می تواند در کوتاه مدت و برای تکالیف تکراری یا دشوار به عنوان یک کاتالیزور عمل کند و منجر به بهبود نمرات و انجام تکالیف شود، اما اتکای بیش از حد به آن می تواند منجر به کاهش انگیزش درونی، یادگیری سطحی و افزایش اضطراب تحصیلی گردد. یافته ها حاکی از آن است که بافت فرهنگی و خانوادگی در ایران نقش بسزایی در اثربخشی این نوع انگیزش دارد. در نهایت، تلفیق متعادل مشوق های بیرونی با راهبردهایی که حس خودمختاری و شایستگی را تقویت می کنند، به عنوان رویکردی بهینه پیشنهاد می شود.

کلیدواژه ها:

واژگان کلیدی: انگیزش بیرونی ، عملکرد تحصیلی ، پاداش و تنبیه ، روانشناسی تربیتی ، یادگیری ، نظام آموزشی ایران