بازاندیشی در عملکرد تحصیلی با تاکید بر اضطراب امتحان

چکیده :اضطراب امتحان به عنوان یکی از شایع ترین مشکلات در میان دانش آموزان و دانشجویان، همواره به عنوان یک عامل بازدارنده در دستیابی به عملکرد مطلوب تحصیلی شناخته شده است. هدف از این مقاله، بررسی عمیق و همه جانبه رابطه میان اضطراب امتحان و عملکرد تحصیلی با تکیه بر مبانی نظری، مدل های شناختی و پژوهش های انجام شده در بافت آموزشی ایران است. اضطراب امتحان، نوعی اشتغال ذهنی با نگرانی و تردید نسبت به توانایی های خود است که منجر به ارزیابی منفی و عدم تمرکز در موقعیت های آزمون می شود. روش بررسی در این پژوهش به صورت مروری و تحلیلی بوده و با استناد به منابع کتابخانه ای و مقالات علمی-پژوهشی تدوین شده است.یافته های حاصل از تحلیل ادبیات پژوهش نشان می دهد که رابطه معکوس و معناداری میان اضطراب امتحان و عملکرد تحصیلی وجود دارد. به این معنا که با افزایش سطح اضطراب (به ویژه مولفه نگرانی شناختی)، عملکرد تحصیلی فرد به دلیل اشغال فضای حافظه فعال و کاهش کارایی پردازش اطلاعات، افت پیدا می کند. عواملی همچون کمال گرایی والدین، جو رقابتی مدارس، و پایین بودن خودکارآمدی تحصیلی در تشدید این اضطراب نقش اساسی دارند. همچنین پژوهشگران ایرانی بر نقش واسطه ای راهبردهای شناختی و فراشناختی در تعدیل این رابطه تاکید داشته اند. در نهایت، راهکارهایی مبتنی بر درمان های شناختی-رفتاری، آموزش مهارت های مطالعه و اصلاح شیوه های فرزندپروری برای کاهش اضطراب و بهبود عملکرد پیشنهاد شده است.

کلیدواژه ها:

کلمات کلیدی: اضطراب امتحان ، عملکرد تحصیلی ، نگرانی شناختی ، هیجان پذیری ، خودکارآمدی ، روانشناسی تربیتی.