از انتقال دانش تا پرورش تفکر انتقادی: نقش کلیدی معلم

چکیدهدر هزاره سوم، پارادایم های آموزشی دستخوش تغییرات بنیادین شده اند. گذار از رویکردهای رفتارگرایانه که بر انتقال صرف دانش و حافظه محوری تمرکز داشتند، به سمت رویکردهای ساختن گرایانه و شناختی که بر پرورش مهارت های عالی تفکر تاکید دارند، اجتناب ناپذیر شده است. در این میان، «تفکر انتقادی» به عنوان یکی از حیاتی ترین مهارت های قرن بیست و یکم، کانون توجه نظام های آموزشی پیشرو قرار گرفته است. این مقاله به بررسی نقش محوری معلم در تغییر مسیر آموزش از «بانکداری دانش» به «پرورش تفکر انتقادی» می پردازد. با تحلیل مبانی نظری و عملی، استدلال می شود که معلم دیگر نه به عنوان تنها منبع دانش، بلکه باید به عنوان تسهیل گر، طراح آموزشی و محرک فکری عمل کند. در این نوشتار، ضمن واکاوی راهبردهای تدریس فعال، موانع موجود در نظام آموزشی و راهکارهای غلبه بر آن ها با تکیه بر ادبیات پژوهشی بومی و جهانی مورد بحث قرار می گیرد. نتایج نشان می دهد که تغییر باورهای معلم نسبت به یادگیری، ایجاد جو ایمن کلاسی و استفاده از روش های ارزشیابی توصیفی و فرآیندی، پیش شرط های اصلی برای تربیت دانش آموزانی پرسشگر، تحلیل گر و خلاق است.

کلیدواژه ها:

کلمات کلیدی: تفکر انتقادی ، نقش معلم ، انتقال دانش ، ساختن گرایی ، تدریس فعال ، نظام آموزشی ایران ، تسهیل گری.